Гузашта аз ин, фарҳанги девондории ориёӣ имрӯз дар ҷаҳон мунташир мешавад ва ҳоҷат барои муаррифии он намебинем, чунки мероси фарҳангии онҳо имрӯз ба ҷаҳониён марбут мебошад. Иловатан, иқрор мекунем, ки таассуби динию ҷинсии одамон дар ҷомеаҳои рӯ ба инкишоф ҳадҳоро таҷовуз мекунад, ки аксар мавридҳо ин тамоил бар зидди худи эътиқодмандон истифода мешавад. Эҳёи тафаккур дар қиёс бо фарҳанги анъанавӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон имкон фароҳам овард, ки инсон зимни риоя аз анъана ва ҷашну маросим ихтиёрро соҳиб гардида, ба бархе аз мушкилиҳои падидомада дар фарҳангсолории муосир озодандешии аҷдодиро тақвият бахшад. Агар мо дар асри ҳозир кур-курона аз тамоили ҷаҳонишавӣ ва раванди муосирсозӣ пайгирӣ кунем, оқибат мавҷудеро шабеҳ мегардем, ки ҳастию нестиашро ғайри ӯ ҳаллу фасл менамояд.
Баъзан баҳсҳои тунде барпо мешаванд, ки интиқоли анъанаҳои пукро бо дарназардошти фарҳанграбоӣ мемонад ва мисоли чунин бадалкориҳои муосир тавзеҳи фарҳанги таблиғии аксулинқилобӣ мавсум ба “босмачӣ” аст, ки онро тадриҷан тоҷикони ба Ғарб фироркарда анҷом доданд. Ё худ баҳси маҳрум аз муҳтаво ҷиҳати моли бадавӣ пиндоштани баъзе ғизоҳои миллӣ.