фановарӣ дар улуми табиатшиносӣ бозтобе амалист ва нахустин қудрати истеҳсолӣ маҳсуб мешавад. Муҳаққиқи яҳудиасли лаҳистонӣ Зигмунт Бауман, ки муқими Бритониё пас аз ҷанги ҷаҳонӣ шуд, дар мақолае бо номи “Баҳси постмодернизм” бештар аз лоиҳаҳо ва нусхабардориҳое ҳарф мезанад, ки таърихи ҷадиди башар ба онҳо рӯ овардаанд. Мавсуф зимни баррасии муосирият давраи муҳассилиашро ба ёд оварда, бо тааҷҷуб ба баррасии мавзуи марбута оғоз менамояд, ки замони нав давраи кул нест, балки ҷуз бо ҳар баҳонае ҷиҳати муаррифии худ иқдом мекунад:
“Шояд амиқтарин ва боарзиштарин вижагии замоне, ки мо маҷбур будем зиндагӣ кунем, шомили ин воқеият аст, ки на танҳо фикр намекунад, балки наметавонад худро ба унвони “пружа” тасаввур кунад. Маҳбубияти ногаҳонии арқом ва фаровонии исмҳо дар шумори афрод зоҳир мешавад, ки замоне фақат бар онҳо амал мекарду имрӯз мо ба пружаҳо зиндагӣ дорем ва машғули ҳали мушкилоту мураттабсозии умур ҳастем, аммо на ин фаъолиятҳо, на танҳоӣ ё ҷамъӣ анҷом мешавад, на мушкилот ҷамъ мегардад. Муҳимтарин чиз ин аст, ки дар байнашон мушкилиҳо ҳеҷ вуҷуд надоранд”101. Ба қавли ӯ, тамаддуни муосирро фақат тасодуми

101 Бауман З. Спор о постмодернизме, Социальний журнал, 4 ноября 1994 г., с. 69-80.