Ҷамъбасти қабули қарор

Гузаштан ба амал

Қабули қарор охирин қадам пеш аз амалӣ кардани хулосаи шумост: иҷозаи оғоз додан ё надодан. Агар қарор ба оғоз кардан бошад, одамон ба кор медароянд ва иҷрои нақша шурӯъ мешавад. Барои қабули қарор бояд муайян кард, ки қароргиранда кист, бовар ҳосил намуд, ки ба қабули қарор зарурат вуҷуд дорад, вақти қабули онро муқаррар кард ва аз ҳама муҳим, меъёрҳоро муайян намуд. Агар ин меъёрҳо иҷро шаванд, ба амал иҷозат дода мешавад. Хавф яке аз меъёрҳои асосии ин раванд аст.

Мо метавонем қарорҳоро зуд қабул кунем, зеро қариб тамоми корро дар марҳилаҳои равшан кардани масъала ва хулосабарорӣ анҷом додаем. Агар дар қабули қарор душворӣ кашед, пас яке аз омилҳои зикршуда ҳанӯз равшан нест ё шумо то ҳол ба хулосаи муайян нарасидаед.

Қабули қарор чунин савол нест: «Кабудашро харам ё сурхашро?» Балки чунин аст: «Ба хулосае омадам, ки сурхашро харам; акнун онро бихарам ё не?» Агар ҳанӯз кӯшиш доред муайян кунед, ки чӣ бояд кард, ба марҳилаи хулосабарорӣ баргардед.

Шояд шунида бошед, ки касе пас аз қабули қарор боз ба дурустии он шубҳа мекунад. Эҳтимол худатон ҳам чунин кардаед. Ин вақте рӯй медиҳад, ки пас аз қабули қарор онро аз нав баррасӣ мекунед. Аксаран сабаб он аст, ки меъёрҳои қарор пешакӣ ба қадри кофӣ санҷида нашуда буданд.

Қароргиранда баъд аз қабули қарор каме бештар фикр мекунад ва меъёри дигареро ошкор месозад, ки дурустии иҷозаи оғоз ё рад кардани онро зери савол мебарад. Бо санҷиши ҳамаҷониба ва муҳокимаи меъёрҳо метавонед аз чунин ҳолат пешгирӣ кунед.

Аз куҷо оғоз кунем?

Вақте мехоҳед ба қабули қарор бирасед, саволҳо ва тавсияҳои зеринро ба назар гиред:

• Оё аниқ медонам, ки қароргиранда кист?
• Оё худи қароргиранда медонад, ки масъули қабули қарор аст?
• Оё метавонам зарурати тиҷоратии қабули ин қарорро равшан баён кунам?
• Қарор бояд то кадом сана қабул шавад? Сабабҳоеро пайдо кунед, ки қабули қарорро то он муҳлат ҳатмӣ мегардонанд, масалан, вобастагии кор аз вақт. Агар то лаҳзаи ҳаракат кардани қатор қарор надиҳед, ки ба он савор мешавед, қарори амал накардан ва нарафтан худ аз худ қабул мешавад.
• Аз «қароре, ки бо қарор нагирифтан қабул мешавад» худдорӣ кунед. Ин радди худкор аст: имконият пайдо шуду аз даст рафт, аммо ҳеҷ амале анҷом дода нашуд.
• Қароргиранда меъёрҳое дорад, ки бо онҳо иҷозаи оғоз додан ё надоданро арзёбӣ мекунад. Ба ӯ кумак кунед, ки ин меъёрҳоро навишта гирад.
• Баррасии омилҳои хавфро машқ кунед. Бубинед, ки ба ҳар кадоми онҳо чӣ қадар аҳаммият медиҳед. Вақте қароргиранда ба андешидани хавф оғоз мекунад, шумо барои ин суҳбат омода хоҳед буд.

Оё кор ба анҷом расид?

Масъала барои шумо равшан аст, ба хулосае расидаед, ки мушкили худро чӣ гуна ҳал кунед ва акнун қарори идома додани кор қабул шудааст. Агар «анҷом ёфтани кор»-ро ҳамчун «бо тафаккури интиқодӣ баррасӣ кардани масъала аз марҳилаи равшанӣ то қабули қарор» таъриф кунем, пас ҳа — корро анҷом додаед. Аммо ин анҷом чанд шарту мулоҳиза дорад!

Дар марҳилаи хулосабарорӣ шумо як қатор фарзияҳоро қабул кардед. Оқилона мебуд, ки ҳангоми амалӣ кардани роҳи ҳал давра ба давра санҷед, ки оё он фарзияҳо ҳанӯз ҳам эътибор доранд. Агар маълум шавад, ки онҳо нодурустанд, шояд хулосаи шумо низ дигар дуруст набошад. Дар ин сурат мумкин аст зарур шавад, ки қарори баъдии худро дар бораи оғози кор аз нав баррасӣ кунед.

Масалан, шумо ба хулосае омадед, ки фаъолияти тиҷоратии худро ба иёлатҳои дигар васеъ кунед: дар он ҷо шумо иҷозатнома доред, аммо рақибатон надорад. Азбаски барои гирифтани иҷозатнома ба рақибатон панҷ сол лозим мешавад, шумо чанд сол аз бартарии хубе баҳра хоҳед бурд.

Шумо қарори оғоз кардани корро қабул кардед ва музокиротро оид ба шартномаҳои иҷора шурӯъ намудед. Аммо ҳоло эълонеро хондед — яъне маълумоти наверо мушоҳида кардед — ки ширкати рақибатонро ширкати дигаре харидааст. Ширкати нави соҳибмулк аллакай дар ин иёлатҳо иҷозатнома дорад ва он ҳам мехоҳад фаъолияташро васеъ кунад.

Ин маълумоти нав фарзияи шуморо беэътибор кард ва бовариятонро ба хулосаи худ суст намуд. Амалҳое, ки интихоб карда будед, дигар он фоидаеро намеоранд, ки шахсони шуморо ба ин кор боваркунонда ваъда дода буданд.

Шумо суръати корро кам карда, лоиҳаро муваққатан бозмедоред, то қарорро аз нав баррасӣ кунед. Охир, ин қарор бар хулосае асос ёфта буд, ки акнун заминаи он суст шудааст.

Қарорҳо корро пеш мебаранд. Гарчанде ҳеҷ кафолате нест, ки ҳаргиз маҷбур намешавед ба қафо баргардед, тафаккури интиқодӣ эҳтимоли қабули қарорҳои қатъӣ ва босифатеро, ки ба натиҷаҳои муваффақ мерасонанд, то ҳадди имкон зиёд мекунад.