Заминаи равоншиносии таълими адабиёти тоҷик санадҳои дарки осори бадеӣ мебошанд. Ҳар халқ барои ифодаи ормонаш дар ҳунар воситаҳои гуногунро истифода мебарад. Бинобар ин, ҳамин хусусият барои адабиёт навӣ ва тозагӣ медиҳад.
Дарки дарунмояи осори бадеӣ ба тафаккури бадеии миллӣ вобаста нест. Чунки омилҳои дигари таъсиргузор, мисли фардияти қабулкунанда, фазои иҷтимоие, ки вай парвариш ёфтааст, низ дар ин замина метавонанд фаъол бошанд. Аз ин ҷиҳат дар вақти таълими адабиёти тоҷик бояд заминаҳои равонии дарки масъалаҳои ахлоқию иҷтимоӣ ва бадеии адабиётро ба эътибор гирифт.
Мутаассифона, бунёди усулии таълими адабиёти тоҷик дар замони Шўравӣ низ дақиқан муайян нашуда буд.
Таълими ин фан бо усулҳои омўзиши адабиёти рус мувофиқ кунонда шуда буд. Таърих ва назарияи адабиёт бо диди сатҳиву умумиятдиҳӣ ва бадтар аз ин, бо диди иҷтимоигаро тадрис мешуд. Дар ин раванд хусусияти хоси тафаккури миллӣ ва зебоишинохтӣ комилан ба эътибор гирифта намешуд. Аз ин ҷиҳат зарур аст, ки дар мактаб куллан дигар кардани усули омўзиши адабиётро ба роҳ монем.
Дар мактабҳои миёна, ба вижа, дар синфҳои боло дарси адабиёт хусусияти умумиятгўйӣ ва шарҳиҳолӣ дошта, аз дарси таърих кам фарқ дорад. Дар дарси адабиёт бештар муаллим аз вазъи таърихию адабӣ, тарҷумаи ҳоли нависанда, мазмуни асари ў, образҳои асосӣ ва ғайраҳо суханронӣ мекунад ва талабагон асосан аз баёни суханҳои ў дар бораи асар тасаввурот пайдо менамоянд. Муҳассилин асари бадеиро дар синф кам мехонанд, моҳият ва ормонҳои ғоявии асарро идрок намесозанд. Ин аст, ки хатмкунандагони мактабҳо аз фаҳмидани матни бадеӣ, ҳунари эҷодӣ, балоғати сухан ва ғояи осори адабӣ оҷиз ва бебаҳраанд.