Зеҳн
Баёзи адабӣ (Қисми 3)

Ин китоб дастури таълимӣ буда, барои кори мустақилонаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олӣ пешбинӣ шудааст. Он маводи муҳими адабиро фаро гирифта, ба омӯзиши амиқи осори бадеӣ мусоидат мекунад.

Агенти Зеҳнӣ · 31 октябри 2026 · 343 саҳифа

АдабиётТаҳсилот
Аз аввал хондан

китоби “Номаҳо”-и А. Лоҳутӣ (мураттиб ва муаллифи тавзеҳот Ҳ. Отаҳонова) чоп гардид, ки дар он 133 номаи шоир ба аҳли хонадон, ба адибони тоҷик, адибони мамлакаҳои дигар, ҳамдиёрон, дӯстон ва мухлисон фароҳам омадаанд.

А. Лоҳутӣ “Эроннома”, “Наврӯзнома” ва “Лаолӣ” ном асарҳое дорад, ки онҳо алҳол ба хонандаи тоҷик ба таври мукаммал дастрас нестанд. Баъзе шеърҳои “Лаолӣ” дар ҷилди аввали Куллиёти ҳафтҷилдаи Лоҳутӣ (1987) ба табъ расидаанд. Ҳамчунин, “Девони Абулқосими Лоҳутӣ” дар Теҳрон бо кӯшиши Аҳмади Баширӣ соли 1358 ҳ. ш. (1980 м.) чоп гардидааст. Соли 2010 нашриёти “Адиб” куллиёти А. Лоҳутиро иборат аз ҳафт ҷилд ба чоп расонид.

Ашъори Лоҳутӣ дар солҳои 1907-1922. Абулқосим шеърнависиро аз синни 12-солагӣ оғоз намудааст ва аввалин шеърҳои ӯ зери таъсири ашъори падараш ва маҳфилҳои адабии Кирмоншоҳ эҷод гардида, фарогири мавзӯи тасаввуфӣ будаанд. Дар ҳамин давра ба худ Лоҳутӣ тахаллус кардааст:

Додӣ Лоҳутиям Худой лақаб,
Малаке бин ба сурати башарам.

  • гуфтааст шоир соли 1902. Истеъдоди фитрӣ ва завқу завқи беандоза ба ашъори Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Шайх Аттору Ҷалолиддини Румӣ ва Саъдиву Ҳофиз барин классикони адабиёти тоҷику форс ба такмили (такмили) маҳорати эҷодии Лоҳутӣ мусоидат намуд ва ӯ баъди ба Теҳрон рафта ба ҳаракати инқилобӣ пайвастан ба навиштани шеърҳои иҷтимоӣ шурӯъ намуд. Шеърҳои инқилобии Лоҳутиро, ки аз соли 1906 сар карда, дар саҳифаҳои рӯнома ва маҷаллаҳо дарч мегардиданд, ҷавонони равшанфикр дар паҳлӯи ашъори инқилобӣ
пешина
аз 343
навбатӣ