онҳо на танҳо дар ташаккул ва таҳкими ислом ва фарҳанги мусулмонӣ дар ҳудудҳои васеъ саҳми назаррас гузоштанд, балки роҳи инкишофи худро дар қалби ин дин дар шакли ҳисси амалии ҳанафии суннитабор низ таҳия карданд.
Дар мундариҷаи ин монография бояд ду вижагии муҳимро таъкид кард:
Якум, дар муқоиса бо бисёре аз таҳқиқот дар бораи таърих ва фарҳанги халқи тоҷик, ки дар равиши форматсионӣ (марксистӣ) истода буданд, вақте давраи таърихи инсоният тавассути ивазкунии бешубҳа ва зиддияти оштинопазири намудҳои муносибатҳои истеҳсолӣ тавсиф карда мешавад (сохти ибтидоӣ-ғуломдорӣфеодалӣ-капиталистӣ-коммунистӣ), ин монография ба равияи тамаддунӣ (зардуштия-ислом-дунявият) барои тавсифи таърихи чандинасраи халқи тоҷик асос ёфтааст.
Ба ҳама маълум аст, ки ҳатто асосгузори марксизм Карл Маркс аз номувофиқии муносибати худ барои таърихи Шарқ, тавсифи равандҳои иҷтимоӣ-сиёсӣ ва иҷтимоию иқтисодӣ барои Шарқ огоҳ буд ва барои таҳқиқи равандҳои ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва иқтисодӣиҷтимоӣ аз консепсияи норавшани «тарзи истеҳсолоти осиёгӣ» истифода мекард. Баъдтар, барои ҷомеаҳои шарқӣ, муҳаққиқи рус Л.С.Василев мафҳуми «ҳокимият-моликият»-ро таҳия кард, ки моҳияти тағйиротҳоро дар ҷомеаҳои шарқӣ пурратар тавсиф мекард. Аз ин рӯ, ба андешаи мо, барои омӯзиши мукаммали таърихи халқи тоҷик на равиши форматсионӣ, балки тамаддунсозона мувофиқтар аст, ки тарҳҳои он тамоми паҳлуҳои ҳаёти халқи тоҷик ва гузаштагони бостонии онро фаро гирифтааст.