---

Ташрифи Дилбанд Зарробро гўё аз ҳолати карахтие, ки намедонист чӣ коре кунаду рўи чӣ матлабе биандешад, бедор кард. Ў чодарро аз рўи расми нотамомаш гирифт.
«Тоҷикистони хушбахт» ном гузошта буд ба ин асараш.
Аммо зиндагӣ тағйир ёфт. Чеҳраҳо дигар шуданд. Рангҳо пажмурда ба назар мерасанд. Майдони пахта чарогоҳи говҳо шудааст. Дар домани кўҳҳо ба ҷои рамаи гўсфандон танкҳо мегарданд. Ҳамаро бояд аз сари нав сохт, ҳамаро бояд аз нав кашид.
– Тоҷикистони бадбахти ман, – аз дил гузаронд ў. – Бо ту чӣ карданд? Ба ҷои ин лолаҳо, ки дар майдонҳои ту рустаанд, ман бояд қатраҳои хун бикашам. Ба қалби ту, ба қалби ҳассос ва нозукат корд заданд. Туро хостанд кушанд.
Ҷароҳатҳо шифо меёбанд.., – ғур – ғур кард худ ба худ Зарроб.
Ў «Дарахти тут» ном асаре дошт. Дар он тути пире тасвир ёфта буд, ки ҳар сол шохаҳояшро барои парвариши кирми пила мебуриданд. Вале тут боз ҳам ба умеди зиндагӣ навда мекард. Навдаҳояш дар амалу баргҳояш сабз…
Дари коргоҳ тақ–тақ шуд. Зарроб рўи расми нотамомашро напўшонда, ғур–ғуркунон сўи дар рафт.
– Кист?
– Ман.
Овоз ба назараш шинос намуд. Дарро кушод. Ба коргаҳ дўсти деринааш Ёрманд даромад. Онҳо гарму ҷўшон вохўрданд.
– Ҳа, ба ту чӣ шуд? Ба мисли муш аз хона берун намебароӣ?
– Дар берун дон набошад, ба умеди чӣ бароям?
Донро кофтукоб мекунанд, дон аз осмон дар пеши пои кас намеафтад.
Онҳо ба мобайни хона омаданд.
Чашми Ёрманд ба асари нави Зарроб бархўрд.
– Эҳ, офарин, ана меҳнат, ана заҳмат. Ман аз ин корат хабар надоштам.
– Ин кори нав нест, – гуфт Зарроб, – соли 1989 сар карда будам. Он вақт дар ин сарзамин СССР ҳукмрон буд. Бояд дар пештоқи Кохи намоишҳои комёбиҳои хоҷагии халқи Тоҷикистон гузошта мешуд.