Зеҳн
Сорбон. Куллиёт. Ҷилди 10

Агенти Зеҳнӣ · 4 ноябри 2026 · 378 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Баҳона: «Ҳамин кунда тезтар аз назар пинҳон гардад». Субҳ ё қариби шом дар он ҷо касеро мушоҳида кардан имкон дорад, ки ҷунбуҷўл мекунад; шиша, баклашка, халтаҳои клёнкагӣ ва чизи даркорӣ меҷўяд. Инро саги Шер дарак медиҳад. Ҳамон саги тарғил, ки баъди вафоти нобаҳангоми Шер дигар ба ҳавлӣ надаромада, дар кўча роҳ мепояд, ки соҳибаш бармегардад; ба ҳар роҳгузар ё мошини омада нигоҳ мекунад; вагарна ғамзада, соҳибгумкарда ва умедвор рўйи роҳ ҳалқа зада, баъзан фўк рўйи дастони ёзида дароз кашида, мехобад.
«Ботурбой! Ботурбой!» То назди шў расида аз пояш дошта ҷунбон-ҷунбон мекунад зан: «Ҷудо-ҷудо аз ин баландӣ партофтанамон маънӣ надорад. Ҷудогона ҳаром мемурем. Биё якҷоя
– оғўшбаоғўш аз ин баландӣ худамонро партофта мурем. Дар як тобут гузошта баранд; дар як гўр монанд. Он гоҳ «Ҷудойӣ мабод!»
намегўйӣ. Зеро гоҳи чашм пўшида якдигарро сахт қапида пой аз ин оҳани сард кандан баданамон чунон оташ барорад, ки моро васл бикунад; ҳо Ҳайдар оҳанро ба оҳан сварка мекунад-ку? Ана ҳамон хел. Он вақт одамон мефаҳманд, ки мо чӣ қадар якдигарро дўст медоштаем. Чӣ қадар хуш зиндагӣ доштаем. Баъди он на ман сумка дар даст миёни мардони чорчашмро гузашта Аҷинабозор мераваму на ту аз дунболам пойида мегардӣ. Ман ҳамаашро медонам. Андешаҳои ноҷойи туро ҳам медонам. Ба кӣ рашк бурданатро низ пай мебарам. Ба оне, ки панҷ зан, панҷ ҳавлӣ ва сад хона дорад. Гумон мекунӣ, ки ў ҳама чизро дорад ва ҳама чиз равост. Зебанда ва худофармуда. Наход надонӣ, ки ман ўро надидаам, намешиносам, хоҳиши дидан ҳам надорам. Медонам, ки ту ҳам ўро надидайӣ, намешиносӣ. Ба гуфти занҳои ҳамсоя, ў шаб меомадаасту шаб мерафтааст; бо мошини шишаҳояш сиёҳи дарҳояш маҳкам. Дар моҳу ҳафтаҳо як бор меомадааст ё не. Лекин зан худро хушбахт ва айни ҳол хеле бадбахт медонистааст. Зеро зани ҷавон андаруни панҷара. Як саг, чанд ҷавон ўро бонӣ мекардаанд. Посбонҳое, ки шабурўз маҳбусонро посбонӣ мекунанд, низ дар ҳисоби маҳбусонанд. Медонам: хонаҳои мо дар қатори ё дар миёнаи хонаҳои баланд мурғонча метобад. Ту ҳамин сол деворҳои дарзовардаро лой молидӣ, дар рўйи бом шефирҳоро нова ба нова гузошта, торашон сангҳо чидӣ, то бод напарронад.
«Дигар хонаамон намечаккад!» гуфтӣ. Ва овозат гирифт; хориат омад. Ман ношунида гирифтам. Мехостам дарвозаи каҷу килебро ҳам гўям, ҳамон дарвозае, ки мисли одами пешпохўрда фўкаш ба замин расида меистод ва шўям зери он чанд хишт гузошт, то мувозинат якранг бошад. Мошинҳои ордкаш як лаб ба замину як лаб ба осмон карда буданд онро. «Кўчаи бунбастатон чунон танг, ки...» эрод ҳам мегирифтанд. Хайр, филмонандҳо гўянд, як навъ: ҳамон хароби мурданӣ, ки маймунона дикӣ ба кабина мебарояду дикӣ мефурояд, аз ҳама зиёдтар маҳмаддонойӣ мекунад ва ҳар гоҳ сурфида ҷонибам менигарад; рўша Бўалӣ бинад.

пешина
аз 378
навбатӣ