Зеҳн
Футувватномаи султонӣ • Ахлоқи муҳсинӣ • Рисолаи ҳотамия

Маҷмӯаи осори машҳури шоир ва адиби асримиёнагии тоҷик Ҳусайн Воизи Кошифиро дар бар мегирад. Китоб асарҳои ахлоқӣ, фалсафӣ ва таърихиро муттаҳид кардааст.

Агенти Зеҳнӣ · 15 ноябри 2026 · 242 саҳифа

ТаърихАдабиёт
Аз аввал хондан

Агар пурсанд, ки одоби соҳиби ин қабза чанд аст, бигӯй, ҳашт: Аввал, пок будан, ва нопок даст ба қабзаи теғ набурдан... Сеюм, чун теғ баркашад, бичунбонад, чунон ки дар рӯи касе наорад. Чаҳорум, теғ бар гардани худ ниҳад, яъне нафси худро кушод. Панҷум, бӯса бар қабзаи теғ ниҳад ва ишорат ба он аст, ки дасти марде, ки бад-ин ҷо расидааст бӯса медиҳад. Шашум, то зарурат нашавад, теғ барнакашод, чун аз миён боз кунад ба ҳурмат ҷое биниҳад... Ҳаштум, теғеро бараҳна нагузорад ва агар бе ғилоф бошад ва чизе онро пӯшонад.

ФАСЛИ СЕЮМ

ДАР ҚАБЗАИ СИПАР

Бидон, ки сипар ҳисори сипоҳиён аст ва паноҳи муборизон. Сипар ҳамоил кардан суннат аст ва ҳар кӣ даст ба қабзаи сипар мерасонад, мебояд ки ба тариқи суннат расонад, то дар он мусоб (мукофоти нек) бошад.

Агар пурсанд, ки сипар аз кӣ монд, бигӯй, аз Каюмарс, ки ӯ шикор дӯст дошт. Рӯзе ба шикор рафта буд, ҷонваре пеш омад, ки онро гург гуфтандӣ. Чандон, ки Каюмарс олоти ҳарб бар ӯ зад, мутлақан кор накард, Каюмарс андешид, ки пӯсти вай барои олотҳои ҳарб некуст. Пас бифармуд, то ба тилизме он ҷонварро ба даст оваранд ва бикушанд. Пӯсти ӯро ба шакли сипар бибурид ва бар ҷое баст ва вақти ҳарб дар пеши рӯю сар медошт ва баъд аз вай дар он тасарруфҳо карданд, то бад-ин мартаба расид, ки ҳоло воқеъ аст.

Агар пурсанд, ки сипар бар чанд гуна аст, бигӯй, ба чаҳор гуна: Аввал, сипари ҳазр. Дуюм, сипари қадр. Сеюм, сипари сабр. Чаҳорум, сипари ҳилм.

Агар пурсанд, ки баёни ҳар як чӣ гуна аст, бигӯй, сипари ҳазр сипарест, ки онро аз абрешиму ресмон бофта бошанд ва онро бо худ доранд, то ба сабаби он шояд, ки аз захми тиру шамшер эмин гарданд. Аммо сипари қадр он аст, ки дар сурати қазои муаллақ истифода мешавад. Сипари сабр он аст, ҳар кӣ онро пеша созад, охир ба мурод бирасад. Сипари ҳилм он аст, ки ба воситаи он захми теғи ғазабро дафъ гардонад. Ҳалим аз шарри оташи ғазаб эмин аст.

Агар пурсанд, ки ҳақиқати сипар чист, бигӯй, паноҳ гирифтан ба кори ҳақ.

Агар пурсанд, ки одоби сипар гирифтан чанд аст, бигӯй, панҷ: Аввал, он ки эътимод доштан. Саъдӣ фармудааст:

пешина
аз 242
навбатӣ