Зеҳн
Оинаи ҷаҳоннамо (Афсонаҳои халқи тоҷик)

Ин китоб маҷмӯаи афсонаҳои халқи тоҷик аст, ки аз бойгонии фолклоршинос Равшан Раҳмонӣ гирд оварда шудаанд. Афсонаҳо барои рушди тахайюли кӯдакон ва наврасон аҳамияти калон доранд.

Агенти Зеҳнӣ · 22 сентябри 2026 · 264 саҳифа

НаврасонАфсонаКӯдакон
Аз аввал хондан

Дам аз ин тарафу он тараф суҳбат кард. Дар раванди суҳбат яке ба берун баромад. Соҳибхона гуфт:
– Рафиқи шумо одами хуб менамояд. Аз чеҳрааш маълум аст, ки заҳматкаш аст. Номаш чист?

Ин ду якбора хандида гуфтанд:
– Саг аст. Як одами намешудагӣ, агар ба гап дарояд, саг барин аккос зада сари одамро гаранг мекунад.

Соҳибхона ин гапро шунида ҳайрон монд. Дар дилаш гуфт, ки аҷаб. Ҳамин дам марди аввал меояду дигаре берун меравад. Соҳибхона боз пурсид:
– Аз чеҳрааш маълум аст, ки рафиқатон як одами ҷаҳондидаю кордон аст. Номаш чист?

Ҳар ду қариб баробар, масхараомез мегӯянд:
– Гов аст. Як одами бетамиз, на фаҳм дораду на фаросат. Агар ба хӯрдан дарояд, гов барин дастархонро мелесад.

Тааҷҷуби соҳибхона бештар шуд.
Ҳамин дам марди дуюм меояду марди сеюм ба берун мебарояд. Рафтори инҳо, ки ба соҳибхона хеле ҷолиб буд, баробари баромадани марди сеюм мепурсад:
– Ин дӯсти шумо батамкин менамояд. Номи ӯ чист?

Ҳар ду саросема қаҳ-қаҳзанон ҷавоб медиҳанд:
– Хар аст, хар! Медонед барои чӣ? Бӯзбала аст, боркаш аст, як худаш як халта борро бардошта даҳ километр мебарад. На ақл дораду на одоб.

Соҳиби хона ин гапҳоро шунида бо ҳайрат бе-

пешина
аз 264
навбатӣ