Лоҳутӣ мусаввир ва муборизи бузург буд. Дар ғазали «Рассом ва шоир» ӯ симову сиришти шахси худро чунон моҳиронаву нозукбинона офаридааст, ки тамоми роҳи зиндагӣ, фаъолият, эҷодиёт, марому маслакаш дар ин мусаввараи шоирона нақш бастааст:

Гуфт рассом: аз ту чун тасвир мебояд кашид?
Гуфтамаш: дар шӯъла як шамшер мебояд кашид.
Гуфт: агар бигзаштаат ояд ба ёдам, чун кунам?
Гуфтамаш: рангин ба хун занҷир мебояд кашид…
Гуфт: табъатро чӣ сон ранге диҳам? – Гуфтам: ҷавон.
Гуфт: мӯятро чӣ? Гуфтам: пир мебояд кашид.
Гуфт: бар сар соя аз лутфи Ватан орам туро?
Гуфтам: оре, меҳри оламгир мебояд кашид.
Гуфт: шарҳе гӯй аз ҳадди вафои худ ба халқ,
Гуфтамаш: по то сари Помир мебояд кашид.
Гуфт: азми разми ту бар зидди бадхоҳи Ватан?
Гуфтамаш: берун зи ҳар тасвир мебояд кашид.
Гуфт: Лоҳутӣ, гап аз иқболи ин кишвар бизан,
Гуфтамаш: беохир инро дер мебояд кашид.

Дар сафарҳоям ба Москва борҳо ба зиёрати мақбараи устод Лоҳутӣ дар гӯристони Новодевичево рафтаам. Намедонам, ҳайкалтарош аз мазмуни ғазали боло огоҳ буд ё на, ба ҳар ҳол дар симои муҷассамавии шоир ҳам яъсу ҳам ғурур, ҳам пазмонии Ватан ва ҳам ифтихор аз зиндагии сарбаландона ҳувайдост.
Аз ду муҷассамаи бузурги устод Лоҳутӣ, ки мо онҳоро ҳеҷ гоҳ намебинем, вале ҳамеша бо тамоми вуҷуд ҳис мекунем, яке дар зебозамини дили халқ рустааст ва дигаре чун ҷон дар тани шеъри форсиву тоҷикӣ ҷой дорад, чунон ки худи устод фармудааст: Дар маслаки ишқ ҷовидон хоҳам монд…
с. 2014