ХАТТИ ФОРСӢ БАРОИ ТОҶИКОН ЧӢ АҲАМИЯТ ДОРАД?

Пас аз ҷорӣ шудани хати арабиасоси форсӣ (махсусан дар замони Сомониён) қавмҳои гуногуни ориёӣ дар кулли Эронзамин лаҳҷаву гуфторҳо, махсусан калимаҳои овоии худро ба як хати алифбои умумӣ мутобиқ сохта, минбаъд дар ҳамин асос забони адабиву илмии ягонаи миллии худро ба вуҷуд оварданд. Ҳар ташаккулу таҳаввули дигаре, ки дар давоми ҳазор соли баъд дар забони форсии дарӣ ба вуҷуд омад, бо риояи ҳамин алифбо сурат гирифт, то як пайкари бузург шуд. Ва миллати тоҷик бо ҳамин хат дар ҷаҳон шинохта ва маъруф гашт. Надонистани ин хат барои тоҷикон надонистан ва дуруст дарк накардани нозукиҳои забонӣ ва сарфу наҳвию забони миллиашон аст, ки оқибати он барои фаҳму дарк ва ба зудӣ азхуд намудани нозукиҳои забонҳои дигар низ манфӣ аст.

КАДОМ НАВЪИ ХАТТИ АРАБӢ АСТ, КИ БО НОМИ ХАТТИ ФОРСӢ МАЪРУФ ШУДААСТ?

Пас аз Ибни Муқла даҳҳо хаттоти маъруфи форс-тоҷик шаклҳои гуногуни ин алифборо ба вуҷуд оварданд. Дар миёни онҳо аз ҳама хатти зеботарин «настаълиқ» буд. Онро яке аз хаттотони маъруфи форс-тоҷик Миралии Табрезӣ (1330–1405) ихтироз карда буд, ки то ба имрӯз зебову камназир шумурда мешавад. Аз сабаби он, ки ба ин шакли хат бештар аз ҳама ба забони форсӣ навиштаанд, дар аксари мавридҳо онро ҳамчун хатти форсӣ ном мебаранд.