ҲАЁТИ СУҒДИЁН
ЧӢ ГУНА БУД?

Ҳуҷҷатҳои аз қалъаи Муғ ёфтшуда шаҳодат медиҳанд, ки давлати қадими Суғд бо Бохтар, Чоч, Фарғона, Истаравшан ва ҳатто Чину Ҳинд робитаҳои дипломатӣ ва тиҷоратӣ доштааст. Дар воҳаҳои Бухорою Самарқанд ва Саразми Суғди бостонӣ зироаткорию боғдорӣ хеле пеш рафта, махсус сантоқдорӣ яке аз машғулиятҳои асосии деҳқонӣ ба шумор мерафт. Дар Суғд чорводорию асппарварӣ низ ривоҷ ёфта, шуҳрати аспҳои хушзоти Бохтару Суғд ва Фарғона то Чин расида буд. Дар Суғд ҳунари бофандагӣ низ пеш рафта, аз қалъаи Муғ намунаи 150 навъи матоъҳои пахтагин ва абрешимин ёфт шудаанд. Дар шаҳрҳои Суғд чармгарӣ, дуредгарӣ, кулолӣ ва заргарӣ низ хеле равнақ дошт.

СУҒДИҲО БО КАДОМ ЗАБОН
ҲАРФ МЕЗАДАНД?

Қабл аз ислом забони суғдӣ яке аз маъмултарин забонҳои Осиёи Марказӣ будааст. Баъди дар Мовароуннаҳр паҳн шудани забони форсии дарӣ дар асрҳои VIII–X забони суғдӣ тадриҷан нуфузи худро аз даст додааст. Дар аҳди давлатдории Сомониён забони форсии дарӣ мақоми давлатӣ пайдо карда, дертар ҷойи забони суғдиро мегирад.

ХОНАҲОИ СУҒДИЁН ЧӢ ГУНА
БУДАНД?

Ҳокимони Суғд дар кушку кошонҳои дуқабата зиндагӣ мекарданд, ки дар наздикии онҳо маъбадҳои муқаддаси зардуштии ҷойгир буданд. Мардуми Самарқанд ба хотири шод гардондани рӯҳи гузаштагони худ дар ин маъбадҳо қурбонӣ мекарданд. Усули болохонасозӣ ва биноҳои айвондор дар шаҳрҳои Суғд хеле маъмул гардида, барои дар фасли гармо зиндагӣ кардан мутобиқ буд. Баъдтар сохтани деворҳои синҷдор ва бомҳои ҳамвори яклухт маъмул гардид.

ТОҶИРОНИ СУҒД БО КИҲО ДОДУ
СИТАД ДОШТАНД?

Савдогарони суғдӣ дар Осиёи Марказӣ ва Чин нуфузи бузург дошта, тавассути Роҳи Бузурги Абрешим аз Чин то Мисру Рум доду ситад мекарданд.
Онҳо ба хориҷа бештар тило, асбобу анҷоми ҳунармандӣ, матоъҳои хушбофти суғдӣ, алалхусус афзорҳои ҷангӣ мебурданд. Ҳунармандони суғдӣ дар шаҳрҳои Самарқанду Бухоро ва Истаравшану Хуҷанд матоъҳои нафиси абрешимин мебофтанд, ки дар ғарб харидорони зиёд доштанд. Дар аксари шаҳрҳову чорроҳаҳои марказии Роҳи Бузурги Абрешим аз Марв то Чину Муғулистон маҳаллаҳои суғднишин мавҷуд буданд, ки дар онҳо савдогарому ашрофи суғдӣ зиндагӣ ва тиҷорат мекарданд.