ОРИФНОМА

Дар китоби нави Мақсуд Ориф “Орифнома” масъалаҳои мубрами ахлоқии ҷомеаи имрӯз бо такя ба фармудаҳои Қуръони карим ва Ҳадисҳои Паёмбари акрам Муҳаммад (с.а.в) дар шакли назму наср шарҳу тавзеҳ шудаанд, ки барои дарки воқеии талаботи дини мубини ислом ва дур будан аз ҳар гуна хурофоту таассубот дорои аҳаммият мебошад. Китоб дар ду ҷилд омода шудааст. Инак, ҷилди якумро пазиро бошед.
Агенти Зеҳнӣ · 28 сентябри 2026 · 175 саҳифа
Се шабу се рӯз тавон меҳмон-ш хонд,
Ончи дорӣ, бар сари дастор-ш монд.
Ҳамчу меҳмони Худо он рӯзҳо,
Метавонӣ хидматаш бурд, ай фато.
Он дигар рӯзҳо бидуни аввалин,
Бозгардад ӯ бар аҳли собиқин.”
Мешавад ӯ рӯзи чор аз аҳли ту,
Ӯ дигар меҳмон нест дар назди ту.
Йарҷиъу собиқ ило аҳли-с-сабоқ,
Йакшифу атрофаҳу би-л-иттифоқ.
...
(изофа бар идома ва итмоми он Ҳадисе, ки Аби Ҳурайра (р.а.) ривоят карда буд)
Аби Шурайҳин Ал-ъадаввӣ (р.а.), чун “... самиъат узунайё ва абсарат ъайнайё...”, яъне, рӯзе гӯшҳояш инро шунавида буданд ва чашмонаш инро дида буданд, ривоят мекунад, ки Паёмбари акрам Муҳаммади мустафо (с.а.в.) чунин гуфт: “... ва ман кона йуъмину биллоҳи ва-л-йавми-л-охири фа-л-йукрим зайфаҳу ҷоизатаҳу...”, яъне, “... ва он шахсе, ки ба Худованди карим ва ба Рӯзи Охир имон (боварӣ) дорад, пас, вай бояд меҳмонашро гиромӣ бидорад ва ҷоизаашро ба ҷо оварад...”.
Пас, ин мардуми ҷамъгашта аз Паёмбари акрам пурсиданд, ки “ҷоиза” чисту онро чӣ тавр бояд ба ҷо овард?
Паёмбари гиромиқадр чунин фармуд: “Йавман ва лайлатан, ва-з-зиёфату
салосати аййомин...”, яъне, “Як шабу рӯз аст ва зиёфташ се рӯз аст...”
Яъне, дӯстам, рӯзи аввал (як шабу рӯзи комил, 24 соъат), то тавонӣ бар вай фазлу эҳтироми баландтаринро ҷоиз дон ва беҳтарин чизҳоро барояш дар дасторхонат фароҳам бикун.
Зиёфати меҳмон ҳамагӣ се шабу рӯз аст, вале пас аз ин рӯзҳо, яъне, аз рӯзи чаҳорум, вай ҳаққи меҳмони ғайриоддиро гум мекунад ва аз аҳли ҳамон қария мегардад, яъне, вай дигар меҳмон маҳсуб намешавад.
Ва ба ҳар ҳол, дӯстам, ин мазмуни онро надорад, ки вайро аз рӯзи чаҳорум он тараф, эҳтиром макунӣ ва ё таъом мадиҳӣ, чунки дар идомаи ин Ҳадис чунин омадааст: “... фамо кона вароъа золика фаҳува садақатан ъалайҳи...”, яъне, пас аз гузашти се шабонарӯз, вақте ки вай нарафт, пас, ҳар чизе, ки барояш фароҳам мекунӣ, садақа маҳсуб мешавад.
Яъне, дӯстам, баъд аз гузашти се шабонарӯз, вай ҳаққи меҳмонро гум карда, ҳаққи соил бар вай воҷиб мегардад ва он чизе, ки бар вай медиҳӣ, садақа маҳсуб мегардад.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё