оддӣ нест, балки миқдори бешумори ҳар гуна усулҳои ғалтидан вуҷуд дорад. Барои онҳо ҳаракати муқаррарӣ нест, балки шаклҳои гуногун ва бешумори ҳаракат мавҷуд аст ва монанди инҳо.

Хусусияти дигари калимаҳои тақлидӣ дар он аст, ки онҳо қобилияти ифода намудани моҳияти чизҳоро надоранд. Масалан, барои калимаҳои тақлидӣ мафҳуми буридани муқаррарӣ мавҷуд нест, балки овоз ва садоҳое ҳастанд, ки дар ҳангоми буридан пайдо мешаванд ва ғайра. Ба таври дигар гӯем, калимаҳои тақлидӣ тарафи беруни чизҳоро, он тарафи предметҳову ҳодисаҳоро, ки дида, шунида ва ламса карда мешаванд, сабт менамоянд, аммо ботину даруни онҳоро акс карда наметавонанд. Онҳо садо, зарбу такон ва дурахшу ҷилои бешумори дунёи воқеиятро тасвир намоянд ҳам, вале моҳияти онҳоро ҳанӯз инъикос намекунанд.

Калимаҳои тақлидӣ аз рӯи як қатор аломатҳои грамматикиашон ба ҳиссаҳои номии нутқ ва зарф наздик мешаванд, аммо аз онҳо бо хусусиятҳои равшани семантикии худ фарқ мекунанд. Ҳар як калимаи тақлидӣ то ҳадди имкон садову овоз, ҳаракати ҳодисаҳои тасвиршавандаро ба таври конкрет, равшан ва фасеҳ инъикос менамояд. Калимаҳои тақлидӣ нисбат ба калимаҳои мустақил пуробуранг ва таъсирбахшанд.

Аксари калимаҳои тақлидӣ аз як ҳиҷо зиёд мебошанд. Хусусияти дигари калимаҳои тақлидӣ дар он аст, ки шакли такрори фаровон доранд. Ҳиссаи дуюми такрор, одатан, ҷузъи якумро пурра акс менамояд. Тағйироти фонетикии ҷузъи дуюм хеле кам мушоҳида мешавад.

Аз ҷиҳати морфологӣ калимаҳои тақлидӣ бештар ба категорияи исм тамоюл доранд. Онҳо ба вазифаи ҳамаи аъзоҳои ҷумла омада метавонанд.

Хусусиятҳои семантикии калимаҳои тақлидӣ

Калимаҳои тақлидӣ сермаъноанд. Аз ин ҷиҳат онҳо аз дигар калимаҳои ғайритақлидӣ кам фарқ мекунанд. Масалан, калимаҳои гулдур-гулдур ва гулдуррос чунин маъноҳоро ифода карда метавонанд: а) садои тундар; б) садои чапакзанӣ; в) ғалоғулаи одамон; г) овози чапакзанӣ; д) овози ханда. Ба ғайри ин аз калимаҳои гулдур-гулдур ва гулдуррос феълҳои таркибии номӣ (гулдур-гулдур кардан, гулдуррос задан), феъли ҳол (гулдурросзанон, гулдур-гулдуркунон), сифати феълӣ (гулдуррос зада, гулдур-гулдур карда) сохта шудаанд, ки дар ҷумла маъноҳои гуногун зоҳир менамоянд.

Миқдори калимаҳои тақлидӣ, махсусан, дар забони гуфтугӯ зиёд аст. Ба шарофати инкишофу тараққиёти соҳаҳои гуногуни зиндагӣ калимаҳои тақлидӣ низ афзуда истодаанд.

Калимаҳои тақлидӣ дар системаи лексикаи забони тоҷики