Мантиқ

Китоби дарсии мазкур ба омӯзиши илми мантиқ ва масъалаҳои марбут ба он бахшида шудааст. Он барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ пешбинӣ шудааст.
Агенти Зеҳнӣ · 11 октябри 2026 · 192 саҳифа
Қоидаҳои силлогизм аз инҳо иборатанд. Барои аз силлогизм хулосаи дуруст баровардан бояд ба қоидаҳои зикршуда риоя кард.
§ 6. ХАРАКТЕРИСТИКАИ ШАКЛҲОИ СИЛЛОГИЗМ
Ҳар як шакли силлогизм маънои ба худ хос дорад ва дар протсесси тафаккур дорои аҳамияти муайяни дарккунист.
Агар қоидаҳои силлогизм ва мавқеи термини миёна дар муқаддимаҳо ба назар гирифта шаванд, намудҳои дурусти шаклҳо ба миён меоянд.
Дар натиҷаи ба назар гирифтани қоидаҳо ва мавқеи термини миёна дар муқаддимаҳо чор намуди зерини шакли якуми силлогизм ба миён меояд: AA, EA, AI ва EI.
Ин чор намудро бо якдигар муқоиса намуда мебинем, ки дар шакли якуми силлогизм муқаддимаи калон муҳокимаи умумӣ буда, муқаддимаи хурд муҳокимаи тасдиқӣ мебошад.
Нақшаи намуди якуми шакли якуми силлогизм чунин ифода меёбад:
MaP SaM SaP
Мисол:
Ҳамаи афсонаҳои халқӣ — асарҳои эпикӣ мебошанд.
Ҳамаи ин қиссаҳо афсонаҳои халқӣ мебошанд.
ПАС, ҳамаи ин қиссаҳо — асарҳои эпикӣ мебошанд.
Нақшаи намуди дуюми шакли якуми силлогизм чунин ифода меёбад:
MeP SaM SeP
Мисол:
Ҳамаи ҳикояҳо асарҳои насрӣ мебошанд.
Ҳеҷ як ғазал ҳикоя намебошад.
Пас, ҳеҷ як ғазал — асари насрӣ намебошад.
Нақшаи намуди сеюми шакли якуми силлогизм чунин ифода карда мешавад:
MaP SiM SiP
Мисол:
Ҳамаи мамлакатҳои социалистӣ коммунизм месозанд.
Баъзе мамлакатҳои Шарқ — мамлакатҳои социалистӣ мебошанд.
Пас, баъзе мамлакатҳои Шарқ — коммунизм месозанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё