§4.3. Ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо ва давлатҳои аъзои он

4.3.1. Ҳамкории иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Иқтисодии Аврупо

Ҳамкории иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Иқтисодии Аврупо аз нимаи дуюми соли 1992 шурӯъ шуд. Иттиҳоди Иқтисодии Аврупо дар асоси барномаи азими худ, ки аввали соли 1992 аз тарафи Парламенти ин созмон тасдиқ шуда буд, дар ҳаҷми 1,2 млрд. ЭКЮ барои дастгирии давлатҳои тозаистиқлол ва бартараф намудани камбудии маҳсулоти озуқаворӣ қарз ҷудо намуд.

24 июни соли 1992 дар Брюссел (Белгия) Созишномаи қарзии байни Иттиҳоди Иқтисодии Аврупо ва Ҷумҳурии Тоҷикистон ба имзо расид, ки дар асоси он ба Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ин ҳисоб ба маблағи 54,5 млн. ЭКЮ қарз ҷудо карда шуд. Мувофиқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷрои ин созишнома ба ӯҳдаи Иттиҳодияи ҷумҳуриявии "Тоҷиквнешторг" ва "Тоҷиквнешэкономбанк" гузошта шуд. Дар доираи ин қарз дар солҳои 1992-93 ба Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳаҷми 34,5 млн. ЭКЮ маҳсулоти ғалладона, дар ҳаҷми 15 млн. ЭКЮ шакар ва дар ҳаҷми 5 млн. ЭКЮ доруворӣ ворид карда шуд.

Дар баробари ин аз аввалҳои соли 1992 сар карда, Ҷумҳурии Тоҷикистон дар барномаи махсуси кӯмакҳои техникии Иттиҳоди Иқтисодии Аврупо, ки дар ҷаҳон бо номи TACIS машҳур гаштааст, дохил карда шуд. Мувофиқи барномаи аввалин барои Тоҷикистон дар ҳаҷми 7 млн ЭКЮ маблағ ҷудо карда шуда буд. Аммо ба сабаби вазъи сиёсии мамлакат ин маблағ истифода карда нашуд. Соли 1995 дар асоси барномаи дуюми TACIS ба ҷумҳурии Тоҷикистон барои расонидани кӯмакҳои техникӣ дар соҳаи хоҷагии қишлоқ, энергетика ва маориф 4 млн доллари ШМА ҷудо карда шуд. Татбиқи ду барномаи аввал, ки соҳаи кишоварзӣ ва энергетикаро дар бар мегирифт, аз соли 1995 шурӯъ шуд. Иттифоқи Аврупо барои