мекунанд, гирифта, ба ободонии кишвар сарф мекунем!» Мирзоумед, деҳа омада буд, сарфаҳм намерафт, ки амир байтулмолро чӣ гуна барои хоҳишҳои худ сарф мекардааст? Ва боз фикр мекард, ки фаразан амирро аз фуроранд, ҷойи ӯро кӣ гирифта метавонад? Оё ҳаст одаме, ки чунин тан ва салоҳияту салобат дошта бошад? Ӯ аз суҳбатҳо пай бурд, ки бештар та думи шаҳр низ мисли ӯ фикр мекунанд. Бисёриҳо мегуфтанд, ки агар аз гиранд ҳам, бояд аз авлоди худаш якеро монанд. Дар тасаввури аблаҳона намеғунчид, ки дигар одам ҳам подшоҳӣ карда метавонад, балки аз ин пе ри таърифу тавсифзада, ҳазорон маротиба хубтар ҳукмронӣ мекунад. А аз байн як рӯз гузашту болшевикон ҷангро шурӯъ карданд. Мирзоумед таҳлука афтид. Агар болшевикон ғалаба кунанд, оё боз ӯро кулак мекунанд? Аслан дар Найзаварон ҳам, агар аз осиёб сарфи назар кунем, ӯ чизи бисёри дорад. Одамони худӣ аз рӯи бадбинӣ «бой» кардандаш. Лекин ин ҷо ба ҷуз аз як ҳавлии назарногир дигар чизи ба чашм намоён надорад. Ӯ пагоҳӣ бо рафтуомад он ҷо дағдағаи ҷангро бештар шунид. Бозоракиҳо байни ҳам мегуфтанд, ки навкарони амир гурӯҳ-гурӯҳ ҷониби дарвозаи Қаршӣ асп тозонда рафтаанд. Ва боз мегуфтанд, ки аз он ки болшевикон ногаҳон ҷангро сар кардаанд, амир
сахт дар ғазаб шудаю гуфтааст, ки ин бединҳои кунлучро то зада-зада баъд аз кӯҳи Тахтақарача он тараф накунам, дар ҷоям наменишинам.

Мирзоумед ба ин овозаҳо бовар накард. Лаҳзае чанд гузашту дар роҳ гурӯҳи чорнафарии навкаронро дид, ки пасу пеш аспҳоро ба фарогат монда гап-гап карда сӯи майдони ҷанг мераванд. Фурсате гузашт аз пас як даста навкарҳо аспҳоро лукка занонда омаданду аз пасашон чор-панҷ аробаи чархаи хуканди тӯпҳои ҷангиро бор карда омаданд. Ин дам марде аз пас фарёд дод: - Пеш-пеши даста Абдуҷалоли тӯпчибошӣ аст.

Абдуҷалол марди миёнсинии чобуксавор менамояд. Ӯ навкарҳоро дар сари аспаш гардонда, бо онҳо дар гуфтугӯ шуд.

• Шумо ба ҷанг меравед ё ба сайру саёҳат? Аз кадом дастаед шумо? Чаро дер кардед? - рӯи ҳам савол медод.

Навкари қоматбаланди нигоҳаш тез саллаашро ақиб тела додаю бо ангушти ситезманде гуфт:

• Акаи Абдуҷалол, қарзамро рӯёнда оварда ба дасти занам додам. Ба ман буданд, ки амир пеш аз ҷанг ду-се танга медиҳад, аммо дилаш нашуд. Се моҳ аст, ки имрӯзу пагоҳ гуфтаю як пули пучакамон намедиҳад. Мо оила дорем. Ҳамин ҳам кору ҳамин ҳам лашкардӯрӣ шуд?!

Ин дам садои «б-о-м! б-о-м!» баромаду Абдуҷалолу ҳамроҳонаш дигаргу суханони навкарҳо эътибор надода, аспҳоро тозиёна зада рафтанд. Фақат марди пастаки чашмтанге лаҷоми аспашро кашида ҷониби навкари суҳункарда гуфт:

• «Дар ҳаққи амирам бадгӯӣ мекунӣ? Ҳоло баргардам, садқаи амирам мешавӣ».

Навкар аспашро тезонда ба сари чашмтанг тозиёна бардошта, дилашон кафонд:

• Ҳой мушчашм, ин рӯзро ба сари Бухоро касофатии амират овард! Бӯҳрон расон!