Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

ҳам монандӣ надорад. Ҷавони деҳқоннамое аз болои куртаи карбос чакмани фарсууда пӯшидааст. Саллааш ҳам фарсууда. Ҳама либосҳояш тар шудаанд.
Кафшҳои чӯбинашро бо банд ба пояш печондааст. Сару рӯяш, банди дилаш, ки чун мавҷ меларзад шип-шилтай арақ аст. Бо чашмони аз тарс калоншуда ба Чернов менигарад. Милтики думилай русӣ он тараф ба санге такя дода шуда, барфи атрофаш зер хӯрда, ҷо-ҷо хунолуд шудааст.

– Ҳамшаҳриҳо ҳамдигарро ёфтаанд-ку?” Андешид Чернов ва хост гузашта равад, ки Сафаров бо оҳанги ифтихор ба ӯ маълумот дод:

– Рафиқ сардори бригада, камонро дар шоҳи арча монда, нишон гирифта задам, ки мисли оҳу ғелида фуромад. Тир ба думбааш даромадааст. Мегӯяд, аз замини Ҳисорам. Бо кӯдакҳоям санги заминамро мечидам, ки одамони бехомада, ба зӯрӣ ин ҷо оварданд.

Чернов бо чеҳраи гирифта ҷониби Сафаров нигоҳе андохт ва бо шитоб
роҳро давом дод. Баландтар баромаду овози Сафаров ба гӯшаш расид: “Ронда
гаштан метавонӣ? Фуро рав. Дар поён деҳа ҳаст. Он ҷо худатро муолиҷа карда,
рафта заминатро кишт кун, ки кӯдаконат гушна намонанд.” Ҳисси норозигӣ
ғашоваре ба дили Чернов роҳ ёфт. Дар дил ба гуфтаҳои Сафаров ҳам розӣ шуда,
ҳам норозӣ гашт. Охир ҷанг ҷойи дилсӯзию гузашт нест! Пастии обкандаеро,
бо эҳтиёт гузашта заҳрашро ба амир рехт. “Касофати фосик! Медонӣ, ки зӯрат
ба армияи рус немерасад! Чаро дидаю дониста мардуми лучу бенаворо ба тагтир мефиристӣ?”

Сарбози танадоре, ки рӯяш иззи корд дорад, аз дасти Сенин рӯи пайроҳаи лой дароз хоб рафта нолиш дорад. Ду нафар ба ӯ ёри мерасонанд. “Аз китфаат тир хӯрдааст”, мегӯяд яке. Ин дам назараш ба пулемётчии дар баландӣ буда, афтиду ӯро шинохт: Романенко Димитрий. Дар баландӣ овози Семёнов ба гӯшаш расид: “Ҷанг ҳамин гуна аст, бародар. Рав, дигараро зан! Кӯшиш кун, ки тират хато наравад!” Сарбози калтаи рӯйдароз, чашмонаш мисли чашмони гурба зард, шояд аз полки бухороист, бо ишораи тасдиқ сар ҷунбониду саросема ба роҳ даромад.

Чернов дар назди Семёнов навкари сараш луч ва захмиро дид, ки рӯбозӣ ҷон меканад. Чашмонаш аз тарс калон кушода шудаанд. Танаш як-як раг мекашад. Тир аз шона даромада аз поёни гардан баромадааст. Аз хуни гарм, ки болои замини барфгирифта мерезад, ҳавр мехезад.

– Ин сарбоз аз кадом рота? – пурсид Семёнов. – Тирам ба ин расад гуфта, қариб аст, ки гиря кунад.

– Инҳо нав майдону камона дидаанд, – гуфт Чернов. – Инҳо ба худат баробар накун. Аспатро медодӣ, қорат осон мешуд.

– Ин бечора халал немерасонад, – Семёнов ҷониби навкар, ки хир-хир карда, охирин дақиқаҳои умрро паси сар мекард, нигариста гуфт:

– Ҳафт мурдаро зеҳн монда, ягонташ мӯзаи дуруст надошт, ки иваз кунам.
– Димитрий Попович, як гапҳо мегӯй, ки ба гуфтаи фарғонагиҳо, буза ханда мегирад. Кӣ ба инҳо мӯза медиҳад? Амирашон барои худаш мӯза кофта гаштааст. – Ва хандида илова кард: – Хазинаро бо ду дасти адаб доду акнун мӯза кофта гаштааст.

пешина
аз 613
навбатӣ