Посе аз шаб гузашту Мансур аспашро хабаргирӣ баромад. Ҳоло шамол шудааст. Шиботи барф ҳам нест. Аммо дарою бурои одамон ҳеҷ бас намешав Маъмурон (яқин бо фармони беки шаҳр) дар таги девори масҷид дег монда, ба хӯрокпазӣ шурӯъ карданд. Боре биникалоне, ки фармуда буд байни саҳн оташ гиронанд, ҷома дар танаш ба мардум хабар расонд:
– Бародарон, маслаҳат шуд, ки баъд аз намози бомдод палавро хӯрда ҷанг мебароем. - Ӯ ҳамчунон аз болшевиҳои мулҳиду мункир, аз боби пург будани Ҷаноби олӣ, аз он, ки мардуми мусулмон ба эҳтирому ҳурматашон, ҳар соат фавҷ-фавҷ меоянд ва боз аз масоили дигар сухан гуфт. Вале Мансур аз кӯфти роҳ хаста шуда буд, пушт ба девори саҳн ғанабаш бурд. Дар хоб ки куҷое меҳмонӣ рафтаасту баъди бархостан дар рӯйи ҳавлӣ бехуда каша кардаю то ними рӯз вақтро гузарондааст. Пас ба роҳ мебарояд ва наздики гур мебинад, ки анҷомҳояшро фаромӯш кардааст. Ҳатто ҷомаашро нагирифта Аз роҳ пас мегардад. Аз пеш биёбони пурҳавл баромаду роҳгум зад. Ба хотир расид, ки ҳатто номи деҳаро, ки меҳмон буд, намедонад. Ақлаш нарасидаа ки пурсад. Шаб шуду ӯ на пеш рафтан метавонад, на пас гаштан. Ҳар дам дашро мазаммат мекард, ки нодонию аблаҳӣ магар аз ин зиёд мешавад? Д дашт пайроҳаҳо бисёр буданд. Намедонӣ ба кадомаш равӣ. Бегоҳ фаро раси ва аз тарс, ки шабона дар дашти беканор танҳост, бедор шуд. Мансур аз та бири хоб андешаманд шуду фикр кард, ки аз афташ чанги пешорӯ саргардони таҳлука ба бор меорад.
Дар гӯшаи саҳн беморони табкарда ҳоло ҳам нолиш доштанд. Онсӯта муллое, ки савдоиро мехонд, низ бедор буд. Ӯ хушҳолона гуфт, ки бемор на арақ карду ғанабаш бурд. Арақ кардан нишони шифо ёфтан аст. Ва ба Мансу маслиҳат дод: - Ба ҷанг ки даромадед, дуои ҳазрати Юнусро аз даҳон намоне “Ло-иллоҳа - илло - анта субҳонака - инни кунтум минал золимин”.
Аммо дар масъалаи ҷанг болшевик магар маслаҳатро напазирифт, ки бароб ри кафидани чашми рӯз тӯпҳояшро ба кор даровард. Дар атафори қалъа таркӣ шуд. Мардум бесаранҷом гаштанд. Баъзеҳо ҳатто ба намоз нигоҳ накарда, паси аспашон шуданд. Баъзеҳо намозро хонда ба фотеҳа нигоҳ накарда хестан Назди дарвозаи дутабақаи ҳавлӣ тамбаю тела шуд. Баъзеҳо кафш, баъзеҳо хӯрч мекобанд. Баъзеҳо саросема кафши чӯбинро ба пояшон сахтакак мебандан баъзеҳо сари дег мераванд, ки хӯрок гиранд. Аз боби камону тиру шамш касе сухан намекунад. Мансур ҳам, ки ду-се рӯз боз дами гарм нахӯрдааст, табақ палав гирифта, ба гӯшае меравад. Аз дарвоза шамоли хунук медарояд Саркорҳо ба хонаи сарҳангону домуллоҳо табакҳои ҳавраш баромадаист да палавро дароварданд. Аз дохили масҷид як даста масчоиҳо баланд-бала сухан гуфта баромаданд. Ҳама ҷавонони қоматбаланданд, чеҳраҳои сурхи зе доранд. Баъзеҳо ҷома, бештар чакман пӯшидаю бо рӯймолҳои алоча гӯшп бастаанд. Камонҳояшон ҳархела: чақмокӣ, баҳонпур, баъзе камони милдарс русӣ, баъзе англисӣ доранд, касе чизе ёфтааст. Мансур аз дур онҳоро шино Ҳар вақт барои харидани масолеҳи тӯйӣ маъракаҳояшон ба бозорҳои Самарка меоянд ва ба лаҳни махсуси худашон ҳамин гуна беибо, баланд-баланд гуфт хандида, бозорӣ мекунанд. Кисабурҳои шаҳр, ки нотарсию гаюрии онҳо