Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа
ҳифзи дин фарз гуфта ба ин бало андохтаанд. Лаҳзае пас бо ҳамон садап якравии кӯҳистонӣ, бо камонҳои дақёнусиашон, ки гоҳ оташ мегиранду не, бар зидди армияи ҷангдидаю техникаи асрии рус мераванд. Инҳо монанд ба кӯдаки навпоянд, ки сӯйи партгоҳ равонанду дар атроф касе нест, ки огоҳ кунад. Инҳо аз деҳаҳое омадаанд, ки овози тӯпро нашунидаанд ва намедонанд, ки пулемёт чист. Инҳо намедонанд, вале амиру атрофиёнаш медонанд, ки бо ин пилтакамонҳо ба ҷанг даромадан ҷуз шармандагию худкушӣ нест. Модом ки ҷиҳод эълон кардию мардумро хезондӣ, ин тарафи корро ҳам бинед буд, номард, Бухорои нозанинро додӣ, дороиеро, ки дар ин ватан буд, додӣ. Акнун инро дониста ҷавонҳои ғайюрро ба куштан медиҳӣ?!
Аз хоначаи назди дарвоза сипоҳии биникалон қамчин дар даст ҳамроҳи панҷ нафар домуллоҳои салласафед тасбеҳҳоро гардондаю дуъо хонда баромаданд. Сипоҳӣ саросема менамуд. Ба домулло шунавонда гуфт, ки пеши аскари амир аллакай ба майдони назди бозор расид. Аммо домуллои логарандоми заргул саросема нашуда, аз зиндагии ҳазрати Довуду ҳазрати Иброҳиму ҳазрати Юнус, ки аз даҳони моҳӣ саломат берун омадааст, қисса карду афзуд, ки онҳо ба ёрии Худои яккаву ягона зинда мондаанд...
Сипоҳӣ “мо дер мекунем!” гуфта, домуллоро саросема кард. Вале домулло ҳамчунон оҳиста сухан мекард. Вай медонист, ки дар ин маърака коре, ки бояд анҷом диҳад, ҳамин росту дурӯғ гуфтан аст. Аз ин рӯ бафурҷа ба суханаш идома дод:
– Ҳоло рӯзу соате расидааст, ки мо аз ин болшевикони ношустаю беинтиқом бигирем. Ин лаҳза Худованд моро дар майдони озмоиш қарор додааст, ки оё аз дасти душман ватанамонро пас мегирем?! Динамонро ҳимоя мекунем? Ин ҷо баъзе нодонҳо ғур-ғур мекунанд, ки аскари болшевик пулемуту фабисмадон дорад? Дорад! Сад чандон дошта бошад ҳам, корҳо ба иродаи Худованд якто сурат мегиранд! Шумо ҳам, ки дар роҳи дини мубини ислом меҷангед, дилро ба сӯйи Парвардигору шамшер ба сӯйи душман доред! Аз рӯи сухани “дил ба ёру даст ба кор” амал кунед. Ва донед, ки дар зери шамшери ҳар яки шумо ҳазор малоика дар саф асту аллакай онҳо сарозер шудаанд.
Сипоҳӣ домуллоро бо оринҷаш нихта кард.
Домулло фотеҳаҳо ҳам дароз гирифт:
– Аҳадо, Самадо, худат шоҳид, ки мо на тир дорем, на туфангу аэропланҳои ҷаҳонсӯз; танҳо туро дорем! “Эй Парвардигори мо, бар мо сабр ва ҳаминият биафзой ва қадамҳои моро устувор гардон ва моро бар гурӯҳи кофирон ғалаба деҳ!” (Бақара-250)
Ҷанговарон баробар омин гуфтанд. Яқин, дуъо ба дилҳошон умеди ғабарангеҳт, ки гиру монашон дилпуртар шуд. Мансур ҳам хесту ҳамроҳи кубаромад. Зинро ҷунбонда дид, ки банди ба ҳалқа даровардаи зертанги асп
қариб канда шудааст. Аспро аз байни боге, ки ҷо-ҷо барф дошт, гузаронда,
дари хонае омада, банд пурсида гирифт. Пас ба кӯчаи рӯбарӯ, ки кӯчаи Некнамо
Шерози мегуфтанд, гузашт. Он ҷо аз гирду атроф мардум пиёдаю савора бо
силоҳҳои бобоӣ – калтаку корд ҷамъ мешаванд. Баъзеҳо оҳани тезро ба почаи
аспо бастаанд ва дилпуранд, ки он обасомонӣ шиками болшевикро сӯрох мекунад.

Барномасозӣ
Ахбор
Олами Афсонаҳо