Ҳамин тариқ, муайян карда шудааст, ки дараҷаи баланди рӯҳии инсонро шуурукӣ ташкил медиҳад, яъне шуурукӣ аз олами рӯҳонии инсон ва олами донӣ аз шуурукӣ вобаста аст.

Инъикоси ҳастӣ дар шуури инсонҳо метавонад бо роҳҳои зерин ба вуҷуд ояд:

1. Инъикоси фаҳмиш ва хотира, яъне ташаккули образҳои идеалӣ (тасаввур), дониш оид ба муҳит, ҷаҳонбинӣ ва ғайра.
2. Инъикоси эҳсосот — муносибатҳои хоси шахсӣ ба муҳит, олам ва одамон, мақоми ин унсурҳо дар ҳаёти шахсон, истеъмол ва қабули онҳо.
3. Инъикос дар асоси ҳаракатҳои бошуурона, яъне боақлона фаъолият намудан, мақсад гузоштан, меҳнат ва зиндагӣ намудан.

Маълум мегардад, ки шуурукӣ фақат инъикоси ҳастӣ набуда, инчунин фаҳмиш, дониш, эҳсосот, гуфтор, рафтор, фаъолият, ирода, мақсад ва муносибатро низ дар бар мегирад.

Чи хеле ки қайд намудем, манбаи функцияи олии фикрронии одамон, аз ҷумла хотирот ин майнаи сар мебошад. Ҳарчанд ки аз рӯи ҳаҷм он хурд ва нисбати дигар узвҳои инсон сабук мебошад, мувофиқи ҳисоби мутахассисон дар он тахминан 10 млрд. бофтаҳои нейронӣ мавҷуд аст, ки дар ҷараёни хотирот иштирок менамоянд.

Ҷараёни хотироти инсон якчанд давраро дар бар гирифта, аввал нишонгузорӣ, сонӣ коркард ва сеюм ба хотир супурда, нигоҳ дошта мешавад.
Майнаи инсон ҳамон ахбореро дар хотира нигоҳ медорад, ки онро коркард ва қабул карда тавонад.

Мутахассисон қайд мекунанд, ки регистрҳои асосии хотирот ин чашм, гӯш, бинӣ ва забон буда, вобаста аз сиҳатию саломатии онҳо хотирот низ мустаҳкам мегардад.

Аслан ҷараёни хотиротро дар инсонҳо ба 5 давра ҷудо мекунанд.

1. Қабул.
2. Нигоҳдорӣ.
3. Фаромӯш кардан.
4. Аз нав ба ёд овардан.
5. Такрористеҳсол.