Магар геополитикаи муосир, ки дар пояи ҳувияти марзии фарангӣ бунёд мешавад, бо дарназардошти муҳтаво аз юришҳои салибии асримиёнагӣ мутафоввит аст? Андешаи зистан дар Ғарб ва он ҷо мавқеъ пайдо кардани мо ҷуз таблиғи ин мавзеъ ва таҳмили фарҳанги мардуми он монанд ба раҳо кардани худ аз банди волидайн, озодиҳои ҷинсӣ бидуни никоҳ бо мақсади зистан барои хеш на аз баҳри дигарон ва амсолашон арзиши умумибашарие нест, ки дар истиқболи он ганҷ бикӯшем. Он чизе, ки ҷиҳати ҳифзи ҳуқуқ гуфта ва аз он бар нафъи худ суиистифода мекунанд, худро аз ғайри хеш мутафовит донистан аст. Масалан, муҳоҷиратро баррасӣ мекунем, ки тибқи хоҳишҳои қудрат дар Ғарб кадомин гурӯҳи одамон бояд ба ин мавзеъ ҳиҷрат кунад. Ҷомеашиноси амрикоӣ Иммануил Валлерстайн дар як тадқиқоти густурда чунин хулосаро воҷиб дидааст: “Дар воқеъ, аксар

119 Анисимов Е.В. Культурные реформы Петра Великого, - М.:
Центрполиграф, 2010, 424 с.