Ин корнамоии асосии Абумуслим набуд, балки қадами аввалини ӯ дар силсилаи корномаҳои боз ҳам шуҳратмандтари ӯ дониста мешуд.
Аз ҳокимият барканор кардани волии онвақтаи хилофат Наср, ки бо бисёр шаҳрҳо созишномаи ҳамзистии осоишта баста буд, таъсири худро гум кард, зеро Абумуслим ҳанӯз қудрати қонунӣ надошта, танҳо ба лашкари вафодор, ки асосан аз хуросониҳо ва қабилаҳои маҳалии араб иборат буд, такя менамуд. Дар вазъи холигии ҳукумат дар Варорӯд ба зудӣ ошӯбҳои маҳалӣ ба вуқӯъ пайвастанд. Агар Қутайба ибни Муслим дар ин минтақа ҳамчун паҳнкунандаи дини нав эътироф гардида бошад, пас Абумуслим ҳамчун мубориз алайҳи бидъат ва дур шудан аз дини ҳақ амал намуда, ҳама намудҳои сарпечӣ ва исёнро қатъиян хомӯш мекард.
Маҳз дар аҳди Абумуслим буд, ки гуногуншаклии ҳанӯз ҳифзшавандаи дину оинҳои Варорӯд ба зудӣ ба таҳкими арзишҳо ва асосҳои исломӣ анҷом ёфт. Ҷолиби диққат аст, ки як қисми аҳолии Бухоро дар раванди ором кардани Варорӯд аз ҷониби артиши Абумуслим фаъолона ширкат варзиданд.
Имомони Аббосӣ аз муваффақиятҳои низомии Абумуслим дар Хуросон ва Варорӯд илҳом гирифта, ӯро ба «қалби» хилофат (ба Ироқ) даъват кардаанд. Абумуслим пас аз як ҷаҳиши ҳарбии ғарбӣ тавассути Эрон амал карда, аввали соли 749 бо лашкари Умавиён дар соҳили дарёи Зоби Калон (Ироқ) дар муҳорибаи сахт рӯ ба рӯ шуд. Душманро мағлуб карда, боқимондаҳои худро ҷамъ намуда, ӯ зуд ба Димишқ рафт ва дар он ҷо охирин халифаҳои Умавиёнро низ аз ҳокимият сарнагун намуд.
Олими олмонӣ тағйири сулолаи ҳукмронро дар олами ислом ин гуна шарҳ медиҳад: «Дар айни замон, ҳукмронии арабҳо, ки ба Умавиён ва суриягиҳо такя мекард, қатъиян хотима ёфт. Ватани пешини арабҳо ба як макони ваҳшиёна табдил ёфта буд, ки дигар дар он ҷо бехатар ҳаҷ кардан имконнопазир буд. Қабилаҳои араб дигар асоси давлати рӯҳониён набуданд, онҳо имтиёзҳои худро комилан аз даст доданд. Маволӣ озод карда шуд, фарқияти байни арабҳо ва мусулмонон – ғайриарабҳо аз байн рафт. Арабизм аз мавқеи истисноии худ, ки аслан, бар қонуни ҷанг асос ёфта буд, барканор шуд ва ба майдони осоиштаи шаҳрвандӣ гузашт ва як парастиши байналмилалӣ гардид, ки дар он ҳамаи мусулмонон ширкат варзиданд.
Дин қисми бунёдии мазҳаб буд ва дини араб ҳамроҳи мардуми араб фурӯ нарафт, балки қувваташро идома дод. Забони арабӣ забони ислом боқӣ монд ва забонҳои муҳимтарин халқҳои масеҳии Осиёи Хурд ва Африқоро фурӯ бурд. Забони арабӣ дар якҷоягӣ бо илм ва адабиёт, гӯё ҳатто ба забони эрониён низ дохил шуд, аммо назм забони модарии (тоҷикӣ- М.А.) худро нигоҳ дошта, онро ба ҷойи фахрии худ баргардонд». Нақши сипаҳсолор Абумуслим ва хуросониҳои содиқаш дар он аст, ки дар тафовут бо Мағриби Ислом, ки дар он забону фарҳанги арабӣ тамоми марказҳои қадимии тамаддунҳои кӯҳнаи Осиёи Ғарбӣ ва Африқои Шимолӣ (Сурия, Миср ва ғ.)-ро фурӯ бурд, онҳо ҳамчун муҳофизи устувори суннатҳои бостонӣ дар ин минтақа, аз ҷумла забони модариаш, яъне забони тоҷикӣ баромад карданд.
Мутаассифона, то имрӯз паҳншавии ислом, ба таври расмӣ, аз ғарб (Арабистон) ба шарқ (Хуросон ва Варорӯд) то ҳол ба таври анъанавӣ яктарафа баррасӣ мегардад. Дар ин ҷо, далели таърихӣ, ки лашкари Хуросон бо Абумуслим, ки аз шарқ ба ғарб (ба Димишқ) ҳаракат карда, баръакс, қудрати худро тақвият дода, як сулолаи сирф арабиро (Умавиён) аз сари қудрат дур карда, онро бо сулолаи умумимусулмонӣ (Аббосиён) иваз намуд, аз таҳлил берун мондааст. Ин корнамоии онҳоро ворисони маънавии онҳо – Бармакиён, созандагони Бағдоди достонзеб (ба ҷойи Димишқи афсонавӣ) ба хотимаи мантиқӣ расониданд.
Барқарор гардонидани сулҳу субот, оромӣ ва паҳн гардидани тартибот дар Варорӯд боиси амалишавии рисолати асосии таърихии