роҳбарии Бармакиён ва оғози сабти хаттии мероси бузурги шифоҳии халқи тоҷик заминаи мустаҳкам ба вуҷуд овард, ки афкори илмии босуръат шаклгирифтаистодаи халқи тоҷик ба он такя менамуд.
Бояд тазаккур дод, ки анъанаи шифоҳии ниёгони халқи тоҷик барои рушди фарҳанги мусулмонӣ низ манфиати зиёд овард, зеро омӯзиши матни Қуръони карим ва ҷамъоварии шифоҳии ҳадисҳои Паёмбар натанҳо хуш пазируфта мешуд, балки инчунин дар уммати ислом ба он баҳои баланд дода шуд.
Гузаштагони мо, маволии (ғуломони) дирӯза, ба сохтори таълимоти ислом тавассути мактабҳои (мазҳабҳои) ҳуқуқӣ (ҳанафия ва ҳанбализм) шакли возеҳ ва мукаммал дода, ба зудӣ дар фарҳанги маънавии ислом ҷойгоҳи баланди худро ишғол карданд.
Ҷорӣ ва паҳн шудани хатти арабӣ на танҳо худи арабҳо, балки халқҳои дигар, аз ҷумла халқҳои эрониро низ фаро гирифт.
Тибқи гуфтаи муаррихон, он ба ташаккули забони форсии нав ва дар заминаи он назми навро, ки ҳам ба андозае форсӣ ва ҳам арабиро фаро мегирифт, ташаккул дод. Мутобиқи ақидаи муҳаққиқ академик В.В. Бартолд, аниқтараш, аввалин шеъри эронӣ шеъри табрикотӣ буд, ки ҳангоми вуруди халифаи оянда Маъмун (с. 813-833) ба Марв (қароргоҳи волии Хуросон) аз ҷониби Аббос ибни Тархон бо решаҳои варорӯдӣ хонда шуда буд. Аммо, ин шеър аз жанри мадҳия буд, ки мутаассифона, баъдтар ба ҳама ҷо паҳн гардид.
Анъанаи хуби сарпарастӣ ба «аҳли қалам»-и Бармакиёнро баъдтар Тоҳириён аз худ карданд ва тавассути нақши миёнаравии онҳо (табдили Нишопур ба маркази фарҳангии хилофат) ин