Баррасии ин намунаи мубоҳисаҳои илмӣ, ки то ба мо расидаанд, нишон медиҳанд, ки заминаи фарҳангию таърихии он замон хеле қавӣ буда, пояи он Берунӣ, Сино ва ҳамзамонони онҳо на танҳо чун ворисони ғояҳои мутафаккирони юнони қадим Арасту, Афлотун ва дигарон баромад мекунанд, балки дар асоси мероси онҳо, навовариро дар бисёр соҳаҳои илм, алахусус, дар астрономия, алгебра, таърихи ҷаҳон, ҷуғрофия, этнография, тибб ва дигар соҳаҳои илм ворид менамоянд. Тавре мутахассиси рус одилона қайд мекунад: «Насрониён бо асарҳои илмии Юнон пештар ва беҳтар аз мусулмонон ошно шуданд; аммо ҳаракати ин илм ба пеш ва эҷоди намунаҳо барои корҳои минбаъдаи илмӣ кори мусулмонон буд. Ҳатто пешрафтатарин аз халқҳои насронии шарқӣ, суриягиҳо ягон олимеро, ки бо Форобӣ, Ибни Сино, Берунӣ ва Ибни Рушд баробар астанд, пешбарӣ накардаанд» . Ба ибораи дигар, халқҳои Варорӯд (тоҷикон ва туркҳо) дар паҳн намудани афкори илмӣ дар асрҳои миёна аз суриягиҳо ва ҳатто, аз румиҳо, ки бевосита ворисони юнониёни қадим буданд, як сар боло буданд.
Бояд тазаккур дод, ки китобхонаи маъруфи амирони давлати Сомониён дар фаро гирифтани дониши васеи энсиклопедии Абуалии Сино ва дигар мутафаккирони он давра нақши муҳим дошт. Шиносоии худро бо ин китобхонаи нодир Абуалии Сино чунин тасвир мекунад: «Ман ба хонае ворид шудам, ки ҳуҷраҳои зиёде дошт; дар як ҳуҷра китобҳо дар бораи яке аз илмҳо буданд.
Ман рӯйхати [муаллифони] қадимаро хондам ва пурсидам, ки ба ман чӣ лозим аст. Ман китобҳоеро дидам, ки бисёриҳо ҳатто бо номи онҳо шинос нестанд; Ман чунин [маҷмӯи китобҳоро] пеш ё баъд аз он надидам».