Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

ё абрешим, дар он ягон маҳсулоти мушаххас (чун лаъл, лоҷвард, яшм, абрешим, ғалла ё дигар молҳо) бартарӣ надошта, қабилаҳои сакоиҳо ҳамчун нозирони асосии тиҷоратӣ дар ин роҳи тиҷоратӣ баромад мекарданд. Гузашта аз ин, «падари таърих» Геродот фаъолияти халқҳои скифҳоро махсус таъкид карда буд ва тавре ки ба ҳамагон маълум аст, скифҳо дар шарқ номи аслии худ номи “сакоӣ” доштанд. Аз ин рӯ, номи ин роҳи қадимаи тиҷоратиро ба номи кашфкунандагони он гузоштан мувофиқи мақсад аст.
Масири тахминии ин роҳи тиҷоратии шимолӣ, ки аз соҳили шимолии Баҳри Сиёҳ оғоз ёфта, аз соҳили дарёи Дон, аз байни даштҳои ҷанубии Русия, ҷануби кӯҳҳои Урал, даштҳои Қазоқистон ва аз дарвозаҳои табии ҷунгарӣ гузашта, то ба кӯҳҳои Олтой идома дошт. Муҳаққиқони дигар низ оид мавҷудияти роҳи тиҷоратӣ аз ҳудуди маскани сакоиҳо гузориш медиҳанд.
Тибқи гуфтаи коршиносони варзидаи рус оид ба масъалаҳои Хазар: «ҳанӯз дар асри VI пеш аз милод тоҷирони скифӣ ва юнонӣ аз минтақаи Баҳри Сиёҳ тавассути даштҳо то сарзамини афсонавии агриппиҳо, ки ба гуфтаи Томашек, дар нишебиҳои шимолии Тиёншон ҷойгир буд, мерафтанд. Дар замони Плиний аз соҳилҳои шимолии баҳри Каспий ба шарқ тавассути заминҳои биёбон, ки танҳо ҳайвонҳои ваҳшӣ ва скифҳои одамхӯр зиндагӣ мекарданд, ба кишвари серҳо, яъне ба Чини шимолӣ мебурд, роҳе мавҷуд буд».
Лашкаркашиҳои Искандари Мақдунӣ ба Шарқ, дар байни оқибатҳои гуногун, як бартарии равшан дошт, зеро ҷаҳонбинии ҷуғрофии мутафаккирони антиқа то ба ҳавзаҳои Сирдарё, дарёҳои Ҳинд ва минтақаҳои ҷуғрофии наздики онҳо паҳн шуда буд. Тоҷирони юнонӣ ва мақдунӣ, ки ба ин артиши азим ва артишҳои минбаъдаи сарлашкарони он хидмат мекарданд,

пешина
аз 335
навбатӣ