Ҷаҳони Тоҷикон

норозигии аҳолии маҳаллӣ аз ин иқдоми шадиди хон, қатл карда шуд, вале мардум дар канори ҳокимон ва мақомоти дунявӣ буданд.
Коршиносон муносибати давлатӣ ба идоракунии корҳои кишвар, ғамхорӣ нисбат ба зертобеон ва кӯшиши таъмини адолати иҷтимоии ин хони Карахониро бахусус, қайд кардаанд. Чун намуна қазияи қассобонеро меоваранд, ки бо шикоят аз фоидаи ночизе аз фурӯш ба назди хон омада, бар ивази болобарии нархҳо ба вай 1000 динор пешниҳод менамоянд. Хон бо пешниҳоди онҳо розӣ шуда, пас аз болоравии нархи гӯшт хариди онро бо ҷазои қатл манъ мекунад. Қассобҳо зарари калон мебинанд ва мардум гӯштро дастаҷамъона харида, дар байни худ тақсим мекунанд. Акнун онҳо боз ба хон муроҷиат карда, розӣ мешаванд, ки ба нархи аввала баргардад, аммо бо пардохти навбатӣ ба хазина (1000 динори дигар), ки хон розӣ мешавад. Дар натиҷа, хон қайд кард: «Агар ман тамоми зертобеонамро ба нархи 1 000 динор мефурӯхтам, бисёр кори нохуб мешуд». Чунин рафтори давлатдори ҳақиқӣ нисбат ба идораи давлат ва ғамхори фақат нисбати қишри доро не, балки тамоми аҳолии оддӣ имрӯз ҳам яке аз масъалаҳои ҳалталаб мебошад. Ба ин ҳоким инчунин як муборизаи муваффақонаро бар зидди роҳзанон, ки аз номӯътадилии даврон истифода бурда, низои дохилиро ташкил ва паҳн мекарданд, мансуб медонанд. Тибқи маълумоти муаррихон: «вай як бор дар қалъаи Самарқанд навиштаҷотро дид «Мо ба пиёз монандем, ҳар қадаре бештар буриданд, ҳамон қадар зиёдтар мешавем». Хон амр дод, ки дар посух нависанд: «Ман дар ин ҷо мисли боғбон истодаам: чӣ қадаре, ки шумо калон шавед, ман шуморо решакан менамоям». Дере нагузашта хон роҳи « аз решааш баркандани» ин мушкилотро пайдо намуд.

Барномасозӣ
Ахбор
Олами Афсонаҳо