Ишғоли маркази Эрон ва пойтахти хилофат баъди беш аз сад соли ҳукмронии Оли Бӯйяи шиамазҳаб аз ҷониби салҷуқиёни суннитабор, ва, инчунин фаъолияти дигар мактабҳои ҳуқуқӣ (мазҳабҳои ҳанбалиён, шофеиён, моликиён, исмоилиён, муътазилиён, ашъариён ва дигарон) ва мубаллиғони динии хилофати Фотимиён (дар Миср) ҳаёти диниро дар ин давлати абарқудрат то андозае печида намуд. Баъзан ихтилофоти диниву имонӣ, ҳатто дар дохили як шаҳри алоҳида, ба муқовиматҳои шадиди хунини мазҳабӣ оварда мерасониданд. Барои пешгирӣ намудани ин мубоҳисаҳои шадиди диниву мазҳабӣ, ки сабаби хароб гардидани маҳаллаҳои намояндагони ҷунбишҳои мухолифи мазҳабиву динӣ мешуданд, тасмим гирифта шуд, ки ин шабакаҳои мадрасаҳои «Низомия»-ро низ эҷод кунанд. Ба ақидаи коршиносон, мадрасаҳои нави Низомия се хусусияти хосро муайян карданд: такя ба ҷорӣ намудан ва нигоҳ доштани ҷараёнҳои афзалиятноки давлатӣ дар соҳаи маориф (на ба мубоҳисаҳои озод); нобоварӣ ба ҳама шаклҳои таҳқиқоти илмӣ ва онҳо муассисаҳои давлати буданд, ки аз ҳисоби маблағгузории султонҳои Салҷуқӣ фаъолият мекарданд.
Соли 1065 Низомулмулк мударрис- фақеҳи маъруф Абуҳомид Ғаззолиро даъват кард, то ки аввалин мадрасаҳои Низомияро дар Бағдод ва дигар шаҳрҳои бузурги давлати абарқудрат таъсис диҳад.
Низомия дар Нишопур ва Бағдод, ки дар солҳои 1090-ум 3 000 муассилин дошт, ба гуфтаи муҳаққиқон, он замон бузургтарин муассисаи таълимӣ дар ҷаҳон буданд.
Аммо фаъолияти омӯзгории Ғаззолӣ, ки дар дарсҳояш садҳо муассилини боғайрат ширкат меварзиданд, ҳанӯз ҳам дар байни мутахассисон боиси баҳсҳои шадид мебошад, зеро шубҳаи ӯ ба ақлу идрок ва мулоҳизакорӣ (ратсионализм) бо танқиди