Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

Сабаби ин лашкаркашӣ маълум нест, аммо эҳтимол дорад, ки қабилаҳои Ғӯр, ки бо хислати хушунатомези худ маъруфанд, ба қаламравҳои канории Салҷукиён дар Бодғис ва Кӯҳистон ҳамлаи ғоратгарона мекарданд. Санҷар малик Ҳусайнро дастгир кард ва акнун Ғӯр, ба эҳтимоли зиёд, ба доираи таъсири Салҷуқиён гузашт. Тибқи иттилои муаррихи Ғӯриён Ҷузҷонӣ, малик Ҳусайн ҳамасола ба Санҷар меваҳои хушк, силоҳ, зиреҳпӯш ва сагҳои зоти бадхашми кишварашро чун ҳадя мефиристод.
Писар ва вориси ӯ малик Сайфиддини Сурӣ соли 1146 дар Ғӯр муваффақ гашт, аммо заминҳои худро бо бародаронаш дар асоси анъанаҳои қабилавӣ ва қавмии Сурӣ тақсим кард. Дере нагузашта Ҳирот дар ғарб ва Ғазна дар шарқ ба пойтахти анъанавии Фирӯзкӯҳ илова карда шуданд. Ин анъанаи нав набуд, пеш аз онҳо, Оли Бӯйя низ бисёрмарказиро истифода мебурданд, вақте ки давлати абарқудрат ба се қисм бо дарбор дар се пойтахт тақсим мешуд: пойтахти марказӣ дар Исфаҳон, дуввум дар Бағдод (барои назорат кардани халифа) ва сеюм дар Рай (барои бартараф намудани таҳдидҳо аз шарқ).
Пас аз он, се бародар аз оилаи Шансабонӣ дар муқовимати шадид ба султони Ғазнавиён Баҳромшоҳ ба ҳалокат мерасанд.
Бародари бузурги онҳо малик Қутбиддин аз ҷониби султон заҳролуд карда мешавад. Худи Сайфиддини Сурӣ дар ҷанг дастгир шуда, аз тарафи Баҳромшоҳ ба қатл расонида мешавад.
Бародари сеюм Баҳоуддини Сом дар роҳ ба Ғазнӣ вафот мекунад.
Ин вазъ ба бадбинии амиқи байни ин ду хонаводаи қудратманд оғоз мебахшад.
Дар ҳамкорӣ бо малик Алоуддини Ҳусайн (солҳои 1149-61) Ғуриён натанҳо қасди марги ҳокимони худ – маликҳоро гирифтанд, балки аз минтақаи кӯҳистонии худ баромада, инчунин

пешина
аз 335
навбатӣ