Ҷаҳони Тоҷикон

Аз замони муҳоҷирати қадимаи ориёиёни ведӣ аз Осиёи Марказӣ, лашкари Искандари Мақдунӣ ва пайравони бевоситаи ӯ
–Кушониён, сакоиҳо бо ин роҳ ба нимҷазираи Ҳиндустон ворид шуданд. Акнун давраи нави ҳуҷуми ҳокимони гуногуни ислом аз сулолаҳои туркҳо ва тоҷикон оғоз ёфт.
Тибқи иттилои муаррихон, арабҳо заминҳои берун аз Ҳиндукушро забт карда натавонистанд, танҳо аз Қобулшоҳ ва дигар ҳокимони маҳаллӣ андоз меситониданд. Ин мулкҳо танҳо дар асри IX аз ҷониби асосгузори сулолаи Саффориён Амир Яқуб ба сарзамини мусулмонон ҳамроҳ карда шуданд ва пас аз суқути ин сулола аз ҷониби Сомониён дар Ғазна ва Қобул ҳокимони маҳаллӣ, зердастони Бухоро буданд. Дар нимаи дуюми асри Х сарлашкари Сомониён Алптегин, ки аз амирони давлат норозӣ шуда, аз Ҳиндукуш гузашта, Ғазнаро забт кард ва дар ин ҷо давлати худро ба вуҷуд овард. Баъдтар аз даст додани давлати навбунёд дар даври ҳукмронии вориси Алптегин бо дастгирии лашкари Сомониён дубора барқарор карда шуд. Танҳо ба асосгузори воқеии давлат султони Ғазнавиён Маҳмуд муяссар шуд, ки натанҳо қудрати қавии худро дар ҷануби Ҳиндукуш барқарор созад, балки қудрати худро аз соҳилҳои ҷанубии Амударё то болооби дарёи Ҳинд паҳн намояд.
Шаҳри Ғазна, ки дар минтақаи васеътари кӯҳӣ, бо номи кӯҳҳои Сулаймон (байни ҳавзаи дарёҳои Ҳинду Ҳилманд) ҷойгир аст, аз замонҳои таърихӣ қабилаҳои пуштуни эронитабор маскан гирифтаанд, ки ба гуфтаи коршиносон, аз «пактиҳо»-и Геродот сарчашма мегирад. Номи баъдии халқи афғон дар асари муаррих Утбӣ оварда шудаст, ки дар бораи маъракаҳои низомии Султон Маҳмуд алайҳи ин мардум дар кӯҳи зикршуда гузориш медиҳад.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор