Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

Пас аз ором кардани қабилаҳои афғонӣ султон Маҳмуд ба Панҷоб ҳуҷум кард ва ҳукмронии худро дар шаҳри асосии вилоят Лоҳур мустаҳкам кард. Дар ин ҷо султон Маҳмуд, дарвоқеъ, ҳамчун ҷамъкунандаи қисмати охирин, қисми ҷанубу шарқии сарзамини бостонии тоҷикон, ки дар «Авасто»-и муқаддас ҳамчун «Ҳапта Ҳинду» нишон дода шудааст, ки берун аз назорати давлати Сомониён боқӣ мондааст, амал мекунад. Ин «Ҳафтрӯд»-и Ҳиндустон номи худро аз дарёҳои Ҳинд ва Кобул, инчунин панҷ дарё-шохобҳои Панҷоб: Чиноб (об аз тарафи Чин) бо шохобҳои он Ҷелам ва Рави ва дарёи Сетлаҷ ва шоҳоби он Биасро дарбар гирифтааст. Дар замоне, ки охирин амири Сомониён Исмоили II (Мустансир) барои барқарор кардани қудрати сулолаи худ мубориза мебурд, аввалин султонҳои Ғазнавиён, аллакай, тавваҷуҳи худро ба Ҳиндустон равона карда буданд.
Аввалин монеаи ҷиддии воридшавии Ғазнавиён ба Ҳиндустон тавассути Панҷоб мавҷудияти салтанати ҳиндушоҳии Вайҳинд (дар марзи Афғонистон ва Покистони муосир) бо сарварии Раҷа Ҷайпал буд, ки пештар Сабуктегин бо он дучор шуда буд. Соли 1001 султон Маҳмуд дар ҷанг ғолиб омад ва Раҷа Ҷайпалро дар наздикии Пешовар асир гирифт, ки баъдтар Раҷа худкушӣ кард. Писари вай, Раҷа Анандпал, тавонист як эътилофи калони ҳокимони шимолу ғарбии Ҳиндустонро созмон диҳад, аммо вайро низ султон дар Вайҳинд ва Нагаркот (соли 1009) мағлуб кард. Ҳокимони зерин (раҷаҳо) Трилочанпал ва писари ӯ Бҳимпал низ алайҳи султон Маҳмуд дар иттифоқ бо чунин ҳокимон, ба монанди Ганда, Раҷаи Калиндҷара, муборизаро идома доданд, вале тадриҷан ба сӯйи шарқ тавассути Панҷоб ронда шуданд. Бо вафоти Бхимпал дар соли 1026 ин сулолаи

пешина
аз 335
навбатӣ