Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

ҳокими пешини минтақа бохт ва ба Бухоро гурехт. Соли 965 бо дастгирии Сомониён ба ӯ муяссар шуд, ки қудратро бозпас гирад ва худро дар тобеияти онҳо эътироф кунад. Дар солҳои охири ҳукмронии амир Мансур набераи вазири машҳур Ҷайҳонӣ Абуабдуллоҳи Аҳмад Ҷайҳонӣ вазир таъин гардид. Амир Мансур моҳи июни соли 976 даргузашт.
Тавре ки солҳои ҳукмронии амир Мансур нишон дод, бо маъмурияти қавии мулкии давлат (бо вазирони қавӣ), дар қаламрави як давлати азим суботи дарозмуддат ба даст оварда шуд, ки дар солҳои минбаъдаи ҳукмронии Сомониён намерасид.

8.Амир Абулқосим Нӯҳи II Сомонӣ (с.976-997). То лаҳзаи марги падари худ амири оянда Абулқосим Нӯҳ, ки бо номи Нӯҳи II маъруфтар аст, 13-сола буд, аз ин рӯ аморатро модари ӯ ва вазири нави шуҳратпараст Абулҳусайн Утбӣ дар солҳои аввал идора мекарданд. Дар тӯли ин солҳо, вазири амири ноболиғ Утбӣ маҷбур шуд, ки ба садоқати гурӯҳи низомӣ такя кунад, алахусус Абулҳасани Симҷурӣ, волии пурқудрати Хуросон, ба ӯ илтифоти қудрати олиро нишон дод. Баъдтар, рафторашро иваз намуда, мехост афзалияти маъмурияти мулкиро бар пешвоёни низомӣ барқарор кунад. Дар аввали соли 982 вазир барои мустаҳкам кардани қудрати худаш дар аморат саъй намуд. Вай ба сарнагун кардани сипаҳсолори пурқудрати амир Абуҳасан Симҷурӣ муваффақ шуд ва ӯро бо ғуломи собиқи оилааш ва ҳоҷиби содиқи худ Тош иваз кард.
Манбаъҳои асримиёнагӣ ин ҳолатро чунин шарҳ медиҳанд, ки дар аввали ҳукмронии амир Нӯҳи II Абуҳасан ба амир тавсия додааст, ки вазир Ҷайҳонӣ ба сабаби ҷавонии Утбӣ дар вазифааш монад. Симҷурӣ маҷбур шуд муваққатан ба мулки худ ба

пешина
аз 335
навбатӣ