Ҳамон ҷо гириста буд. «Бе шумо зиндагӣ карда наметавонам! Духтурҳо касалат сахт мегўянд!.. Ба ҷарроҳӣ тоб надорам! Гап занед ба онҳо. – зорӣ карда буд, – ҷарроҳӣ лозим не!».
Илоҳо барака ёбад, ҳамин байтор, бо шиносҳояш ёрӣ дод.
Як навъ сиҳат шуда баромада буд ў ҳамон вақт...
Инак, боз нотоб шудааст... Бародараш гуфтааст. Ҳамин рўз, агар байтор аз сахт мариз буданаш гап намезад, ман хабар надоштам... Ин аст, ки боз ин сў омадам!.. Афсўс, новақт пир шудаам! Занҳо умри каса арра мекардаанд. Дар куҷое хонда будам. Се ҳазор сол пеш, Ҳамурапӣ ном ҳукмдор иборат аз дусад модда қонун бароварда будаст. Ду чизаш ба ман хеле маъқул шуд: яке «ҳеҷ марде ҳақ надорад, ки беш аз як зан дошта бошад». Дигаре «Ҷазои дузд марг» гуфтааст...
Ҳардуи ин гап ба ман ҳам тааллуқ дорад. Хайрият, аз ин гуна панду андарзҳо хулоса карда, «фаъолиятам»–ро бо он ду–се қадами хатарнок!.. бас кардаам. Вагарна, ҷойи ман ҳам мактаб не, кунҷи зиндон мешуд!..
Хуб, чизи ношуданӣ шуду гузашт.
Ҳаҳ! Ҳай гап мезанӣ–а? Дигар, пушаймонӣ суд надорад, Лазиз ошно! Хатарҳо рафъ шуданд!.. Лекин, чи тавр дар ин сармо, ҷавониро ёд оварда, дар чор–панҷ рўзи набудани «очаи бачаҳо!» боз ба суроғи Навина омадӣ?.. Раҳгаштанот ин бошад. Ба қавли имрўза хонуми танноз, «ранги мурда ҳастӣ!» (Аҷаб маро боб кард–а? «Ҳаракаташ ранги мурда!
Охир, гашта натавонӣ, дар ягон гўр қарор бишин!»)–гуфт–е!
Байтор ба гапи он зан сари роҳ расо хандид.
Лекин, он зан гапи рост гуфт. Чӣ ҳам мегўӣ!.. Агар ин гапро вақтҳои ҷавонӣ мешунидам, худам медонистам чӣ бигўям!.. Ҳо–о, ганда будам, хеле ганда!
Ҳоло, дигар нотавонӣ, Лазиз махсум! Базўр қадам мебардорӣ. Намедонӣ, ки ин пойҳои карахту камқувват туро то куҷоҳо мебаранд? Ҳа–ҳа–ҳа, то хонаи Навина баранд, шуд!
Он тарафаш, як гап мешавад...
Лазиз махсум дурусттар чашм кушуда, сари роҳ дўкони нави шарқисохтро дид. Чароғе рўи бомаш хира месўхт. Хира–хира ба он нигарист. Дўкон баста буд...