Психологияи умумӣ, синнусолӣ ва тиббӣ

Дастури таълимӣ барои донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Дар он асосҳои психологияи умумӣ (эҳсос, идрок, хотира, тафаккур, ҳиссиёт, ирода, шахсият), хусусиятҳои психологияи синнусолӣ ва масъалаҳои психологияи тиббӣ, деонтология ва психотерапия баррасӣ шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 223 саҳифа
И.П. Павлов ангезандаҳои шартиро сигнал номид. Онҳо гӯё ҷонишинҳо ва пешгузаштагони таъсироти бевоситаи предмет ба организм мебошанд. И.П. Павлов системаи сигналии якумро, ки ҳам ба инсон ва ҳам ба ҳайвон хос аст ва системаи сигналии дуюмро, ки махсуси одам аст, фарқ мекард. Системаи сигналии дуюм бо калима ҳамчун ангезанда алоқаманд аст. Дар баробари ин бояд қайд кард, ки системаи сигналии якуми инсон аз системаи сигналии якум ва ягонаи ҳайвон сифатан фарқ мекунад.
Ҳангоми ҳосилшавии рефлексҳои шартӣ дар майнаи сар ду протсесси асосии асабӣ рӯй медиҳанд: ҳаяҷон ва боздорие, ки бо ҳам зич вобастаанд.
Якчанд намуди боздории рефлексҳои шартиро фарқ мекунанд, ки мавҷудияти онҳо бо нигоҳ доштани фаъолияти мӯътадили пӯстлоқи майна вобаста аст.
Боздории ғайришартӣ ё худ пассивона боздории берунӣ мебошад.
Боздории берунӣ ё худ ба ном ҳимоявӣ он аст, ки агар қувва ва муддати амали ангезанда ниҳоят зиёд бошад, ба мақсади худҳимоякунии ҳуҷайраҳои асаб протсессҳои дар онҳо рӯйдодаистода боздошта мешаванд.
Боздории дарунӣ ё худ фаъол мавҷуд аст, ки дар шароитҳои муайян пайдо мешавад. Мисоли боздории дарунӣ хомӯшшавии рефлексҳои шартӣ шуда метавонад. Агар ангезандаи шартӣ якчанд маротиба пешниҳод карда шавад, вале бо ангезандаи ғайришартӣ қувват дода нашавад, он гоҳ оҳиста-оҳиста рефлекс хомӯш мешавад. Боздории шартӣ бошад, дар натиҷаи якҷояшавии рефлекси ба ангезандаи муайян аллакай ҳосилшуда бо ангезандаи нав ба вуҷуд меояд.
Ҳангоми ҳосилшавии рефлексҳои шартӣ дар пӯстлоқи майнаи сар иррадиатсияи аввалин (паҳншавии ҳаяҷон дар тамоми сатҳи пӯстлоқи майнаи сар) ва сипас ҷамъшавии ҳаяҷон рӯй медиҳад, ки ба туфайли он

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор