Дар Бадахшон касалии бисёр хатарнок паҳн мешавад, ки аз он оммаҳои зиёд зарар мебинанд. Шахсе пайдо шуда, худро чун «Гесӯи баλογардон» шинос карда, пеши он касалиро мегирад ва азобу машаққатҳоро аз сари одамон дафъ мекунад. Аз ҳамон рӯз ҷоеро, ки он шахс пайдо шуда, балои ҳалоковарро аз байн бурдааст, бо номи «Остони Гесӯи баλογардон» ёд мекунанд.

Санги аждаҳо

Вақте ки кас вориди деҳаи Синдев мегардад, чашмаш ба аждаҳои азимҷуссае меафтад, ки дар болои кӯҳ санг гаштааст. Нақл мекунанд, ки гӯё дар замонҳои хеле қадим дар деҳаи Синдев аждаҳои калоне пайдо шуда, одамони бисёреро ба коми худ фурӯ бурдааст. Аз ин рӯ мардум аз як деҳа ба деҳаи дигар рафтуомад карда наметавонистаанд. Одамон аз Худо мадад хостаанд. Худо гӯё хоҳиши онҳоро қабул кардаасту дар яке аз рӯзҳои ҷумъа Тирандоз ном шахсеро ба деҳаи Синдев фиристодааст. Тирандоз бо аждаҳо ҷанг карда, онро болои кӯҳ партофтааст, ки вай ҳамон замон санг гаштааст. Барои ҳамин он сангро «Санги аждаҳо» мегуфтанд.

«Чашмаи Оби хобовар»

Дар деҳаи Бидурди Бадахшон як дараи танге вуҷуд дорад, ки дар саргаҳи он Сафедсел ном маҳалле воқеъ аст. Нақл мекунанд, ки рӯзе як шикорчӣ бо саги худ ба шикор мебарояд. Вай ба Сафедсел расида, мебинад, ки аз зери як санги калон оби соф ҷорӣ аст. Шикорчӣ дар чашма дасту рӯй мешӯяд, аз он об менӯшад ва баъди лаҳзае ба хоб меравад. Аз хоб бедор шуда, боз каме об мехӯрад ва ӯро боз хоб мебарад. Се рӯз ҳамин ҳодиса такрор мешавад. Саг бошад, ӯро посбонӣ мекунад.

Синдев — деҳаест дар Бадахшон.