Зеҳн

Чаро инсон зуд-зуд хаста мешавад? Сабабҳо ва роҳҳои бартараф кардани хастагӣ

4 ноябри 2026 · 4 дақиқа хондан

ЗЕ
Зеҳн4 ноябри 2026 · 4 дақиқа хондан

Оё борҳо эҳсос кардаед, ки ҳатто баъди истироҳат нерӯи кофӣ надоред? Ё баъзан иҷрои корҳои одӣ бароятон душвор мешавад?

Хастагӣ эҳсосест, ки қариб ҳар инсон дар зиндагӣ таҷриба мекунад. Пас аз кори ҷисмонӣ, фаъолияти фикрии зиёд ё шаби бехобӣ хаста шудан табиист.

Аммо агар хастагӣ доимӣ бошад, бе сабаби равшан пайдо шавад ё ҳатто баъди истироҳати кофӣ аз байн наравад, бояд ба саломатии худ диққат дод.

Хастагии муқаррарӣ ва хастагии ғайримуқаррарӣ

Хастагии муқаррарӣ одатан баъди кори вазнин, машқ ё камхобӣ пайдо мешавад ва бо истироҳат сабук мегардад.

Хастагии ғайримуқаррарӣ бошад, метавонад ҳафтаҳо идома ёбад, ба зиндагии ҳаррӯза халал расонад ва ҳатто баъди хобу истироҳат пурра бартараф нашавад.

Чунин ҳолат метавонад сабабҳои гуногун дошта бошад.

Сабабҳои эҳтимолии хастагии доимӣ

1. Камхобӣ ва сифати пасти хоб. Агар инсон мунтазам хоби кофӣ накунад ё шабона бисёр бедор шавад, организм барои барқарор кардани нерӯ фурсати кофӣ намеёбад.

2. Камхунӣ. Норасоии гемоглобин метавонад боиси сустӣ, хастагӣ, ранги паридаи пӯст ва нафастангӣ гардад.

3. Диабет. Баланд будани сатҳи қанд дар хун ё баъзан паст шудани он метавонад боиси хастагӣ ва беқувватӣ шавад.

4. Бемориҳои сипаршакл. Камфаъолии ғадуди сипаршакл метавонад бо сустӣ, хоболудӣ ва кам шудани нерӯ ҳамроҳ бошад.

5. Бемориҳои дил, гурда ва ҷигар. Баъзе бемориҳои музмин метавонанд сабаби хастагии давомдор шаванд.

6. Фишори равонӣ ва изтироб. Стресси тӯлонӣ низ метавонад қувваи ҷисмонӣ ва равонии инсонро кам кунад.

Пас, хастагии доимиро набояд танҳо ба ҷамъ шудани «заҳрҳо» дар организм нисбат дод.

Об дар пешгирии хастагӣ чӣ нақш дорад?

Об яке аз моддаҳои зарурӣ барои ҳаёти инсон мебошад.

Он дар нигоҳ доштани ҳарорати бадан, гардиши хун, интиқоли моддаҳои ғизоӣ ва хориҷ шудани маҳсулоти мубодилаи моддаҳо иштирок мекунад.

Камобӣ метавонад боиси ташнагӣ, сардард, чарх задани сар ва эҳсоси хастагӣ шавад.

Аммо нӯшидани оби аз ҳад зиёд на ҳамеша фоидаовар аст. Миқдори зарурии об аз синну сол, фаъолияти ҷисмонӣ, ҳарорати муҳит, ғизо ва вазъи саломатӣ вобаста мебошад.

Дар як рӯз чӣ қадар об нӯшидан лозим аст?

Барои ҳамаи одамон меъёри ягона вуҷуд надорад.

Ҳангоми муайян кардани талаботи рӯзона бояд на танҳо оби нӯшидашуда, балки моеъи дигар нӯшокиҳо ва ғизо низ ба назар гирифта шавад.

Барои бисёр одамони солим ташнагӣ ва нӯшидани моеъ ҳамроҳи хӯрок ба нигоҳ доштани оби кофии организм мусоидат мекунанд. Дар ҳавои гарм ё ҳангоми фаъолияти ҷисмонии зиёд талабот метавонад бештар шавад.

Аммо шахсони гирифтори норасоии кори гурда, баъзе бемориҳои дил ё сиррози ҷигар метавонанд ба назорати махсуси миқдори моеъ ниёз дошта бошанд.

Муҳим: Барои чунин беморон худсарона зиёд кардани истеъмоли об метавонад хатарнок бошад.

Оби хунук беҳтар аст ё ширгарм?

Барои аксари одамон обро бо ҳарорати писанди худ нӯшидан мумкин аст.

Ҳеҷ далели боэътимоде вуҷуд надорад, ки об ҳатман бояд 35–36 дараҷа гарм бошад, то хастагиро бартараф кунад ё организмро аз моддаҳои зараровар пок созад.

Муҳимтар аз ҳарорати об бехатарии он мебошад.

Агар об аз манбаи номаълум гирифта шуда бошад ва бехатарии он кафолат дода нашавад, пеш аз нӯшидан бояд бо усули мувофиқ безарар гардонда шавад.

Барои кам кардани хастагӣ чӣ бояд кард?

  • Хоби кофӣ ва мунтазам дошта бошед.

  • Ғизои солим ва гуногун истеъмол кунед.

  • Миқдори муносиби моеъ гиред.

  • Ба фаъолияти ҷисмонии мувофиқ машғул шавед.

  • Барои истироҳат ва кам кардани фишори равонӣ вақт ҷудо кунед.

  • Агар хастагӣ чанд ҳафта давом кунад ё ба корҳои ҳаррӯза халал расонад, ба духтур муроҷиат кунед.

Барои муайян кардани сабаби хастагӣ духтур метавонад вобаста ба нишонаҳо ташхисҳои хун, аз ҷумла санҷиши гемоглобин, қанд, фаъолияти сипаршакл ва гурдаҳоро тавсия диҳад.

Агар хастагӣ бо нафастангии шадид, дарди қафаси сина, беҳушӣ ё сардаргумии ногаҳонӣ ҳамроҳ бошад, ёрии таъҷилии тиббӣ зарур аст.

Хулоса

Хастагӣ ҳамеша нишонаи беморӣ нест. Вале хастагии тӯлонӣ ва бе сабаби маълумро набояд нодида гирифт.

Нӯшидани оби кофӣ, ғизои солим, хоби муносиб ва фаъолияти ҷисмонӣ метавонанд ба нигоҳ доштани нерӯи организм кумак кунанд.

Аммо агар сабаби хастагӣ камхунӣ, диабет ё бемории дигар бошад, танҳо нӯшидани об мушкилро ҳал намекунад.

Саломатӣ танҳо набудани беморӣ нест; саломатӣ инчунин қобилияти зиндагӣ кардан, фаъолият намудан ва бо нерӯ анҷом додани корҳои ҳаррӯза мебошад.

Ба бадани худ диққат диҳед. Хастагии тӯлонӣ метавонад аломате бошад, ки ба муоина ва нигоҳубини бештар ниёз доред.

Мақолаҳои маъмул

ЗЕ
Мақола · 1 сол пеш

Ҳар роҳе, ки интихоб мекунӣ

Ҳаёт мисли як ҳавопаймоест, ки ту худат пилот ҳастӣ, на мусофир. Танҳо ту қодирӣ самти ҳаракатро интихоб кунӣ, баландӣ ва суръатро муайян намоӣ. Агар раҳнамоиро ба дигарон супорӣ, хавфи гум кардани роҳи ҳақиқии худ вуҷуд дорад. Дар ҳар як қарор, дар ҳар

4
AI
Мақола · 2 сол пеш

Насиҳати Падар

Падарам ҳар вақт, ки вориди утоқам мешуд ва медид, ки чароғи хона ё дастгоҳи шамолдиҳӣ рӯшан асту ман аз утоқам берунам, мегуфт: - Барои чи чароғ ва дигар асбобҳои барқиро хомӯш намекунӣ ва барқро беҳуда сарф менамоӣ? Вақте, ки вориди ҳамом мешуд ва

3
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

Ростгӯи камоли инсонист.

Ростиро набувад ҳеҷ заволе ба миён. Сарв агар хушк шавад боз асо мегардад. Ростию ростгӯӣ ва росткорӣ фазилатҳои хуби инсонианд. Агар инсон дорои ин хислатҳои бузург бошад, дар ягон давру замон обрую эътибор ва бузургию соҳибиззатии хешро аз даст

2
ЗЕ
Мақола · 2 сол пеш

МУҚАДАСОТИ МО

Дар Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд гирифтааст, ки «Рамзҳои давлатии Тоҷикистон Парчам, Нишон ва Суруди Миллӣ аст». Барои ҳар як тоҷикистонӣ Ватан, миллат, забони тоҷикӣ, Парчам, Нишони давлатӣ, Суруди миллӣ муқаддасанд. Мо ба

2