Одамизодро шинохтан мушкил будааст. Бехудона баргашта, чинии ширро рӯи долон бинҳоду аз алам бигрист. Дугонааш ба ҳавои зани раиси хоҷагӣ пасташ зад, носазо гуфташ. Ин алам дар гӯр аз устухонаш намеравад. Кош, бачааш дар гаҳвора ҷон медоду ширталб намерафт. Чаро ки рӯзи тангдастӣ дугонаи дерин қадри ӯро ба як пиёла шир нахарид! Сангалӣ бе ҳамон пиёлаи шир ҳам намурд. Ӯ калон шуд, ҷанг тамом шуд. Паймонаи умрат пур нашуда бошад, аз таҳлукаҳои марговарона мераҳӣ. Сахтҷон будааст, инсон!

---

Бобои Назар омад-омади хусурашро мепойид. «Ҳа, як илоҷ ёфта тӯйро мегузаронем, – ба худ мегуфт мӯйсафед. – Ана, Салоҳ омад, баъд-чӣ? Кампири якрав намехоҳад-ку. Оув, он қадар сахтсар аст, ки саворро дар таҳ меандозад. Очаи Санг ба хонаи хоҳараш, ки хабаргирӣ рафт, осёби корро гардон мекунем. Муҳимаш – ба никоҳ даровардан, он тарафаш осон». Бо ҳамин андешаҳо маҳсиҳояшро пӯшида, аз дар мебаромад, ки сулфаеро шунида, дигарбора ба ҷояш нишаст.
– Ассалому алайкум, бобо! Хобӣ ё бедор?..
– А бача, ку биё. Холӣ бо сояат ҷанг доштам, – пирамард Салоҳро аз боло гузаронида, аёрона гарди набудаи пиҷжакашро афшонд. – Хонадонат тинчу аёлат бардаму баофият ҳаст?
– Шкр, бад не. Ваъдахилофӣ накарда омадам...
– Ба ваъда вафо накунӣ, имон намебарӣ. Ҳамон азоби коҳталбиро маслиҳат бикунем, – мӯйсафед аз ҳузури кампираш ҳавос матлабро дигар сӯ бурд. – Рӯзгузаронӣ мушкил, Салоҳҷон. Некӣ карда дар об мепартоем. Ку гап зан, чӣ ҳол дорӣ?
Суннатбӣ нопрезаҳои болои дастархонро чида, ба дидаҳош молид ва узромез танҳошон монд. Ба кулбааш ҳаркӣ биояд, аз хушнудӣ ҷойи нишаст намеёбад. Мефорадаш дар дунё касе алам набинад. Дастгири фитодагон будан як рукни одамият аст. Пиразан ба назди бародараш нони гарм гузошту рӯбарӯ шишт. Аз алами бемодарӣ баандӯҳ гуфт:
– Раҳматӣ очаам, аз гелосҳои дастиниҳолаш як дона ҳам начашид. Дунёи бевафо..., – чашмони ӯ ҳавзи об гашта, миёнашро дошту базӯр аз ҷо бархост. – Шири дег хабар бигирам, сар наравад.
Салоҳ «коҳталбӣ»-и пирамардро шунида, рӯяш тафсид. Чунонки