ДАЛОЛ

– Сайидбой, о ибни Ҳошим!
– Хара чил дорам. Бидар о, дар хона бишин.
– Биҷумбе, баракат бозор мепарад.
– Ситораи рӯз ғайб зад?
– Офтоб сурхӣ дорад.
– Бодвор мерасем, э мӯсафед.

Сайидбой ҳадаҳа тукумҳоро ба пушти хараш партофта, мӯлаҳоро гузошт, айилро болои он ҳаво дода, пордумро аз паси ҷонвар гузаронд ва бандро сахт кашида, нӯкашро ба хонаи айил андохт ва зери лаб оҳанг навохта, омодаи рафтан шуд. Шиноси ӯ ғарқи андешаи ҳоти бениҳол омада буд, ки далол бурда аз бозор хар бихарад. Зӯраш ба асп намемерасад. Надорад ӯ дастёре, магарам барои гову молаш коху хасмол бикашад. Фикри обро дар хушкӣ бояд кард. Дар фосилае ҳамсояи фӯкборики лаклакқади мазангсураташ даст ба гардани хар берун омад. Сайидбой болои хар шуд ва мӯйсафед аз пушти ӯ савор, аз деҳа рафтанд.

Ҳарбозор пур-пури одам буд. Яке мол мубурду дигарӣ мол мефурӯхт. Хар киро хар ранг медид. Харидоре найранг бозида, молдорро ба беҳимматӣ муттаҳам мекард. Соҳибаш музтар мемонд, ки аз баҳри савдо барояд ё молашро ба даҳони гург партояд. Ана, дар ин мавридҳо далол даркор буд. Далоле, ки дар пурсупоси кӯтоҳ посухаш бамаънӣ, ҳадафрас ва зарбнок бошад. Сайидбой Ҳошимро ними умр дар бозор гузаштааст. Муомила ба молдору харидор воситаи зиндагии ӯст. Як харро арзон харида, ба гӯшае бурда қимат мефурӯшадаш, фоида мебинад.

Беранг буда бозори хар, бе Сайидбойи Ҳошим. Хушоянд аст далолии ӯ ба атрофиён. Харидору соҳиби молро ба паллаҳои тарозуи андеша мешинонд, вазнашонро месанҷид. Пешдасте ба чебакаш маблағе меандохт. Сайидбойро забон дар ком намечаспид. Андак мемонд ба дарозӣш бигӯяд, ки «як даҳан гап зан, ҳаминҳо қоил шаванд». Лек ҳарчанд «харро бурдаанд Маккаву Мадина, оварданаш ҳамон харест қадимина».

Сайидбой Ҳошим харандро дар канори майдони бозор, ба танаи хонаи симонтие баст. Моҳҳои ахир далолаконе ба ӯ ҳалад