АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
Иқтисодиёт
Аз аввал хондан- омилҳои хусусияти сиёсӣ дошта:
- озодкунии равандҳои содирот/воридоти сармоя;
- сиёсати саноатикунонӣ дар кишварҳои рӯ ба инкишоф;
- гузаронидани ислоҳоти иқтисодӣ дар кишварҳои дорои иқтисодиёти гузариш (хусусигардонии корхонаҳои давлатӣ, дастгирии бахши хусусӣ, тиҷорати хурд);
- сиёсати дастгирии сатҳи шуғл.
Назарияҳои ҳаракати байналмилалии сармоя Назарияҳо ва моделҳои зиёде мавҷуданд, ки ҳаракати омилҳои алоҳида, пеш аз ҳама сармояро шарҳ медиҳанд. Ҳамин тавр, ба масъалаи он, ки чаро сармоя содирот ва ворид карда мешавад, бисёр назарияҳо, пеш аз ҳама анъанавӣ бахшида шудаанд. Онҳо одатан назарияи неоклассикӣ ва неокейнсгароӣ ва баъзан марксистии ҳаракати байналмилалии сармояро дар назар доранд.
Асосҳои назарияи неоклассикии ҳаракати байналмилалии сармояро яке аз классикони назарияи иқтисодӣ — иқтисоддони англис Ҷон Стюарт Милл дар асоси принсипи бартариҳои нисбӣ дар савдои Д.Рикардо таҳия кардааст. Дар китоби худ "Асосҳои иқтисоди сиёсӣ" (нашри аввал соли 1848 баромад) вай нишон дод, ки сармоя байни кишварҳо бо сабаби фарқияти меъёри фоида, ки дар кишварҳои сарватмандтарин тамоюли пастшавӣ дорад, ҳаракат мекунад. Дар баробари ин, Милл таъкид кард, ки тафовути меъёрҳои фоида байни кишварҳо бояд барои пӯшонидани хатари сармоягузорӣ дар кишвари хориҷӣ назаррас бошад. Масалан, ӯ навиштааст, ки "ба кишварҳое, ки то ҳол ваҳшиёна ҳисобида мешаванд, ё ба монанди Русия ва Туркия, ки дар он ҷо раванди тамаддун танҳо оғоз ёфтааст, сармоя танҳо дар сурати имконияти гирифтани фоидаи хеле баланд муҳоҷират мекунад".

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё