АСОСҲОИ НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДИ ҶАҲОНӢ

Дастури таълимӣ асосҳои назарияи иқтисоди ҷаҳониро мавриди баррасӣ қарор додааст, аз ҷумла, назарияҳои рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тиҷортаи байналмилалӣ, ҳаракати сармоя ва қувваи корӣ, равандҳои ҳамгироӣ, фаромиллигардонӣ ва ҷаҳонишавӣ, асосҳои методологии таҳқиқот ва мушкилоти муосири итисодиёти ҷаҳон таҳлил гардидаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 29 сентябри 2026 · 142 саҳифа
Барои сармоя, ҳосилнокии ниҳоӣ пеш аз ҳама бо меъёри фоизӣ муайян карда мешавад. Ҳамин тавр, Олин ба нуқтаҳои иловагие, ки ба ҳаракати байналмилалии сармоя таъсир мерасонанд, ишора кард: монеаҳои гумрукӣ (ба воридоти молҳо халал мерасонанд ва ба ин васила таъминкунандагони хориҷиро ба воридоти сармоя барои ташкили истеҳсоли молҳо дар маҳал водор мекунанд), хоҳиши ширкатҳо ба манбаъҳои кафолатноки ашёи хом ва диверсификатсияи ҷуғрофии сармоягузорӣ, ихтилофот ё наздикии сиёсӣ байни кишварҳо (Олин пеш аз ҷанги якуми ҷаҳонӣ ба Русия вуруди зиёди сармояи фаронсавиро мисол овард). Ӯ аввалин иқтисоддон буд, ки ба содироти сармоя бо мақсади аз андозбандии баланд дур шудан ва бо коҳиши шадиди амнияти сармоягузорӣ дар ватан ишора кард. Ниҳоят, Олин байни содироти сармояи дарозмуддат ва кӯтоҳмуддат (ба андешаи ӯ, охирин одатан хусусияти тахминӣ дорад), ки дар байни онҳо судури қарзҳои содиротӣ ҷойгир аст, сарҳад гузошт.
Р. Нурксе моделҳои гуногуни ҳаракати байналмилалии сармояро эҷод мекунад ва ба хулосае омад, ки дар кишваре, ки содироти он босуръат меафзояд, талабот ба сармоя меафзояд ва онро ворид мекунад (ва баръакс).
К. Иверсен назарияи неоклассикиро бо баъзе муқаррароти нав, аз ҷумла дар бораи тақсимоти ҳаракати байналмилалии сармоя ба воқеӣ ва мувозинатӣ, яъне барои танзими тавозуни пардохт зарурӣ, пурра кард. Вай инчунин нишон дод, ки намудҳои сармоя ҳаракати гуногуни байналмилалӣ доранд (пеш аз ҳама аз сабаби хароҷоти интиқоли сармоя) ва ин далели он аст, ки як кишвар метавонад сармояро фаъолона ҳам содир ва ҳам ворид кунад. Иверсен ба таври возеҳ ба хулосае омад, ки интиқоли сармоя аз кишваре, ки ҳосилнокии ҳадди ақали он паст аст, ба кишваре, ки ҳосилнокии баландтар дорад, маънои омезиши самараноки омилҳои истеҳсолот дар ҳарду кишвар ва афзоиши даромади умумии миллии онҳоро дорад.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё