аҳд онро пӯшида доштандӣ ва имрӯз зоҳир мекунанд».

Мусанниф мегӯяд, ки онро нифоқ музоди сидки имон ва камоли он аст ва пӯшида аст. Ва дуртарини мардумон аз ӯ он кас аст, ки аз ӯ тарсон бошад ва наздиктар бад-ӯ он ки худро аз ӯ мубарро донад. Ва Ҳасанро – разия-л-Лоҳу анҳу – гуфтанд, ки чунин мегӯянд, ки имрӯз нифоқ нест, гуфт: «Эй бародар, агар мунофиқон ҳалок шаванд, дар роҳ бе рафиқ монед». Ва ҳам-ӯ ва ғайри ӯ гуфт: «Агар мунофиқонро дум рӯяд натавонем, ки дар замин қадаме гузорем». Ва Абдуллоҳи Умар аз марде шунид, ки дар Ҳаҷҷоҷ қадҳе мекард. Вайро гуфт: «Агар ҳозир будӣ, дар мушофаҳаи вай гуфтӣ?» Гуфт: «На». Фармуд, ки дар аҳди Пайғамбар мо инро аз нифоқ шумурдемӣ.

Ва Пайғамбар – алайҳи-с-салоту ва-с-салом – гуфт: «Ман кана зо лисонайни фи-д-дунё ҷаъалаҳу-л-Лоҳу зо лисонайни фи-л-охирати». Ай, ҳар кӣ дар дунё дузабон бошад, Ҳаққ таъоло вайро дар охират дузабон гардонад. Ва низ гуфт: «Шарру-н-носи зу-л-ваҷҳайни-л-лазӣ ятӣ ҳаулой биваҷҳин ва ҳаулой биваҷҳин». Ай, бадтарини мардумон дурӯй аст, ки бар ҳар тоифае ба рӯи дигар ояд. Ва Ҳасанро – разия-л-Лоҳу анҳу – гуфтанд, ки гурӯҳе мегӯянд: «Мо аз нифоқ натарсем». Гуфт: «Ба Худой, ки ман донистани бароати худро аз нифоқ дӯсттар аз он дорам, ки пурии замини зарро». Ва ҳам-ӯ гуфт: «Ихтилофи забону дил ва сирру алония ва мадҳалу махраҷ аз нифоқ [аст]». Ва марде Ҳузайфаро гуфт: «Ман аз нифоқ метарсам». Гуфт: «Агар мунофиқ бошӣ аз нифоқ натарсӣ, чӣ мунофиқ аз нифоқ эмин бошад». Ва Ибни Абимулайка – раҳимаҳуллоҳ – гуфт: «Саду си касро – ва дар ривояти дигар понсад касро – аз саҳобаи Пайғамбар ёфтам, ки аз нифоқ метарсиданд».

Ва омадааст, ки Пайғамбар – алайҳи-с-салом – дар миёни саҳоба нишаста буд, зикри марде рафт, бар вай бисёр [213] сано гуфтанд. Дар аснои он вай тулуъ намуд ва