намекунад, вай ба ҷои исму сифат ва шумора меояд. Ҷонишинҳо бо маънои хеле умумии худ аз дигар ҳиссаҳои нутқ фарқ мекунанд. Маънои конкретии ҷонишинҳо танҳо дар ҷумла муайян мешавад.

Мисол:

Мирзои бой Неъмат ном дошта, як одами сисолаи хушҳату савод буд. Ӯ ҳавлӣ ва ҷои истиқомат надошт (С. Айнӣ, Ёддоштҳо). Падарам то синни силсолагиаш полвон (паҳлавон) будааст. Вай қадбаланд, қоматаш рост, ришаш сипсиёҳ, пӯсти рӯш сиёҳтоб буд (С. Улуғзода, Субҳи ҷавонии мо). Дар барам курта-лозимии сафеди суфта буд... Ин гуна либосҳои тоза... маро хурсанд карда буд... (С. Айнӣ, Ёддоштҳо).

Ҷонишинҳоро аз рӯи муносибаташон бо исм, сифат ва шумораҳо ба гурӯҳҳои зерин ҷудо мекунанд:

1. Ҷонишинҳои предметӣ: ман, ту, мо, шумо, вай, онҳо, кӣ, ҳеҷ кӣ, ҳеҷ чӣ, баъзе, ким-кӣ, ким-чӣ, худ, ин, он, ҳамин, ҳамон, ҳар кӣ, ҳар кас, ҳар чӣ, ҳама.

2. Ҷонишинҳои сифатӣ: ин хел, он хел, ин гуна, он гуна, чунин, чунон, чӣ гуна, чӣ хел, ҳеҷ гуна.

3. Ҷонишинҳои шуморавӣ: чанд, чандин, чандум, чӣ қадар, ин қадар, ҳамон қадар.

Ҷонишинҳо дар ҷумла ба вазифаи сараъзоҳо (мубтадо ва хабар) ва аъзоҳои пайрав (муайянкунанда, пуркунанда ва ҳол) меоянд.

Ман аз он сӯҳбатҳо комилан истифода мекардам. Ӯ аз ҳавлии дарун ва Иброҳим ба болохонаи берун меистоданд (С. Айнӣ, Куллиёт).

Чизе, ки варо накӯ надонӣ,
Тасвир чӣ гуна метавонӣ.
Ту пас ҳар чӣ дар васфи ман дам занӣ,
Ҳамон лаҳза табрики худ мекунӣ.

(А. Лоҳутӣ, Куллиёт)

Боварӣ доштам, ки вай дар синфи худаш ба дарс машғул аст (Ҷ. Икромӣ, Ман гунаҳгорам).

Дар ватан фарзанди мо бадбахт нест,
Модари он ҳам зани сарсахт нест,
...Ҷони ширин, бин, чӣ сон сулҳ аст зӯр,
Бин, чӣ сон шуд дӯсти моро зарур.

(М. Турсунзода, Ҷони ширин)