ХЕЛҲОИ ҶОНИШИН АЗ РӮИ МАЪНО

Ҷонишинҳо аз рӯи маънои худ ба хелҳои зерин ҷудо мешаванд:

1. Ҷонишинҳои шахсӣ: ман, мо, моён, моҳо (шахси якум); ту, шумо, шумоҳо, шумоён (шахси дуюм); вай, ӯ, онҳо, вайҳо (шахси сеюм).

2. Ҷонишини нафсӣ-таъкидӣ: худ (худам, худат, худаш), хеш, хештан.

3. Ҷонишинҳои саволӣ: кӣ, киҳо, чӣ, чиҳо, кадом, чанд, чандум, чӣ хел, чӣ гуна, чӣ навъ.

4. Ҷонишинҳои ишоратӣ: ин, он, ҳамин, ҳамон, чунин, чунон, ин гуна, он гуна, ин хел, он хел.

5. Ҷонишинҳои таъинӣ: ҳама, ҳар (ҳар кӣ, ҳар чӣ, ҳар кас, ҳар кадом, ҳар як).

6. Ҷонишинҳои манфӣ: ҳеҷ (ҳеҷ кӣ, ҳеҷ чӣ, ҳеҷ як, ҳеҷ кас, ҳеҷ чиз, ҳеҷ кадом).

7. Ҷонишинҳои номуайянӣ: кадом, баъзе, ягон, якчанд, фалон, фалонӣ, ким-кӣ, ким-чӣ, ким-кадом.

8. Ҷонишинҳои муштарак: якдигар, ҳамдигар (ҳам).

9. Ҷонишинҳои шахсӣ

Ҷонишинҳои шахсӣ ба ҷои шахсҳо ба кор бурда шуда, аз ҷиҳати ифодаи шахс се хел мешаванд:

1. шахси якум: ман, мо (моён, моҳо).
2. шахси дуюм: ту, шумо (шумоён, шумоҳо).
3. шахси сеюм: вай, ӯ, вайҳо.
   Ҷонишинҳои шахсӣ ба шахсро далолат мекунанд, вале исмҳоро иваз карда наметавонанд.
   Шакли танҳо ва ҷамъи ҷонишинҳои шахсии I ва II бо калимаҳои алоҳида ифода мешавад, вале шахси III аз шакли танҳо бо ёрии суффикси -ҳо сохта мешавад.
   Шакли танҳо ва ҷамъи ҷонишинҳои шахсиро аз ҷадвали зерин ба хубӣ дидан мумкин аст:

Ҷонишини шахси якуми танҳо — ман шахси гӯянда мебошад: