Зеҳн
Диктант ва нақли хаттӣ (барои синфҳои 5-11)

Ин маҷмӯа барои омӯзгорону шогирдон таалӣф шудааст ва дар ташаккули инкишофи нутқу саводи грамматикии хонандагон нақши муҳим мебозад. Дар он корҳои хаттӣ бо супоришҳои грамматикӣ оварда шудаанд, ки барои боз ҳам беҳтар кардани дониши хонандагон кӯмак мекунанд.

Агенти Зеҳнӣ · 8 октябри 2026 · 275 саҳифа · 1 писанд

МаорифАдабиётТаҳсилот
Аз аввал хондан

Форсӣ гӯй, дарӣ гӯй варо,
Ҳар чи мегӯй, бигӯ.
Лафзи шеъри дилбарӣ гӯй варо,
Ҳар чи мегӯй, бигӯ.
Баҳри ман танҳо забони модарист,
Ҳамчу шири модар аст.
Баҳри ӯ ташбеҳи дигар нест, нест,
Чунки меҳри модар аст.

Бале, забони тоҷикӣ забони модарии мост ва вазифаи мо мисли гавҳараки чашм солиму покиза нигоҳ доштани он аст.
Махсусан дар асри имрӯз, ки бо гунае пайкорҳои забонӣ дар ҷараёнанд. Ҳар рӯз селу ахбору иттилооти гуногун ба сари мо фурӯ мерезанд. Ин моро водор месозад, ки аз тавонмандиву зарфиятҳои забони хеш истифода кунем, то забони мо миёни дигар забонҳо аз байн наравад. Чаро ки бузургтарин сарвати мо забони мост. Ба қавли шоири маҳбуб Абдулкаҳҳори Осӣ забони форсии тоҷикӣ «ойнадори олами болост»:

Гул нест, моҳ нест, дили мост, порсӣ,
Ғавғое к-ӯ тараннуми дарёст, порсӣ.
Аз Шом то ба Қошгар, аз Синд то Хуҷанд,
Ойнадори олами болост, порсӣ.

Пешрафту тараққии дунёи имрӯз тақозо мекунад, ки мо беш аз ҳар вақти дигаре забони модарии хешро фаро бигирем. Зеро донистани забони модарӣ имкон медиҳад, ки бар пояи он дигар забонҳоро биомӯзем ва ба мазоҳири рангоранги ҷаҳон дар айни ҳоли тағйиру дигаргунӣ ошно шавем.

Шоири гаронмоя Абулқосими Фирдавсӣ дар замони хеш аз як ҷониб бо иншои «Шоҳнома» ба ин забон умри дубора бахшид ва аз ҷониби дигар, бо лафзи ширини сарзамини куҳанеро «зинда» кард:

Басе ранҷ бурдам дар ин сол сӣ,
Аҷам зинда кардам бад-ин порсӣ.

пешина
аз 275
навбатӣ