Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

Мансур дасти Низом-махдумро дошта бо нимовоз гуфт:
– Шумо ҳам аз ин воқеаҳо хабар доштед?
– Бале, чунин овозаҳоро мо ҳам мешунидем, – Низом-махдум аз собиқ хазиначӣ чашм намеканад. – Мегуфтанд, ки он таҳхонаҳоро амир ва боз як ё ду нафар медонанд. Якеш ҳамин Файзуллоҳ, ки синнаш аз ҳаштод гузаштааст. Кӣ ин овозаро ба большевикон расондааст?... – Ӯ бо таАССУФУ нафрат сар ҷунбонда илова кард: – Ба назарам, ҳам Муҳиддин, ҳам Файзуллоҳ ба рамз сухан карданд.
– Таҳхонаи пинҳонӣ бошад?
– Бошад ҳам, Файзуллоҳ нагуфт...
Дар ин лаҳза як ҳолати бетавофутии ғашовар ба дили Мансур роҳ ёфт. Фикр кард, ки шахси пулу моли бисёр ҷамъкарда нахӯрдаю надода нохост немурад, рӯзи ҷанозааш ба мурдаашӯй рӯзгорару дороияш нафрати кас меояд. Аз ин хазинаю соҳибонаш ҳам ҳамингуна нафрат мекунӣ, безорӣ меҷӯӣ.

Бештари одамоне, ки барои тамошо пул дода даромаданд, ба сарбозҳои хасташуда ёрӣ мекунанд. Чанд нафар сарбозе, ки майи кӯҳнаро зиёд нӯшидаанд, болои зинаҳою роҳравҳо нишастаю пинак мераванд. Ҷавонони таҳҷоиро низ он ҳавасу рағбати тиллокашонии пештараашон нест. Ҷуволҳои нуқра онҳоро хастаю лакот кард. Бар болояш ҳаво гарм. Сардаста ин ҳолатро мушоҳида карда, ба сержант Мирзоев фармуд, ки аз берун боз даҳ-бист ҷавони хузраб ёфта биёрад.

Мӯйсафед Файзуллоҳро гусел карданд. Ӯ дастҳо ба пушт, бо сари хам оҳиста қадам монда мерафт. Гоҳ-гоҳ байни роҳ истода ба шаҳр зеҳн мемонд. Кӣ медонад, дар сар чӣ андеша дошт. Ин дам назари Мансур ҳам ба шаҳр афтид. Аз баландии шаҳр мисли гулзоре менамуд, ки шаби сарди пурбарфро гузарондаасту гулу гиёҳ ҳама сиёҳ гаштаву пажмурдаву беҳол аст.

Аз байн тақрибан даҳ дақиқа гузашту садои “Дур истед! Гурезед!” баланд шуд ва бист-сӣ нафар аспакиҳо намодор шуданд ва сардаста ба дав рафта, ба калони даста вазъиятро фаҳмонд. Ӯ худро лейтенанти калон Першин муаррифӣ кард ва афзуд, ки ротаи 2-юми бригадаи 11-ум ба кашонидани хазина сафарбар шудааст.

Аз гурӯҳи омада панҷ-шаш нафар аз аспҳо фуромада, назди хазина омаданд. Як гурӯҳ камонҳоро дар ҳолати омодабош нигоҳ дошта, атрофро таҳти назорат гирифтанд.

Низом-махдум дасти Мансурро дошта пичирос зад:
– Пеш-пеш меомадаҳо - камардорон, аз пас меомадаҳо- шапкааш дар даст Фрунзе, сардори ҷабҳаи Туркистон. Он бинидарози ҳамроҳаш Куйбишев, намояндаи Масков, большевики кӯҳна аст. Ба фикрам, ҳамин яҳудинусхаи айёр ҳамроҳи Фрунзе аз Тошканд истода Московро ҳадаха карданд, ки Бухороро зудтар тасарруф кардан лозим. Хурдчусааш Рубенов. Бухороиҳоро ба рӯзи фироқ ҳамин расонид. Дигарафро медонед, Файзуллоҳ Хоҷаи худамон. Аз пас меомадагиҳо одамони ситод.
– Мансур ба омадаҳо зеҳн монд: Фрунзе ришу бурути сиёҳ дорад. Мӯйи сарашро шона карда, оҳиста ба атроф зеҳн монда меомад. Дар чеҳрааш ифтихору шодмонӣ барқ мезад. Албатта, хазинаи номиро ки зада гирифт...

пешина
аз 613
навбатӣ