Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

Бухоро ёрии бародарона ва беғаразонаи халқи бузурги русро фаромӯш накард. Аз роҳи нишондодаи Ленини муаззам қадаме берун намегузорад. Илло диеро, ки онҳо оварданд, чун гавҳараки чашм ҳифз мекунад. Дар охири сухан афзуд, ки кумитаи инқилоб талаби халқи Бухороро ба инобат гирифта, майдони Регистонро “Истиқлол” номгузорӣ кард. Ва дар зери чапакзаниҳо овозро баланд кард: - Халқи Бухоро бо талошу хунрезиҳо бо ёрии армияи сурх-армияи мағлубнашаванда ба ҷойи аморати тираву пӯсидаи Бухоро Ҷумҳурии “Халқии Шӯравии Бухороро барпо карданд!” Саллоҳҳо “Ура-а, Ур-а!”-гӯиро сар карданд дигарон ба онҳо пайваста, нишоту фараҳмандӣ намуданд.

Мансур он лаҳза дар чеҳраи ҷамъомадаҳо фараҳмандию умедро мушоҳида кард. Ва чанд рӯз дар қайди ин гуфтугузору шиоргӯӣҳо монд. Фикр кард, ки минбаъд ҳаёташон аз оғили гов сар карда то маъракароию масҷидравонӣ дигар мешавад. Ва, албатта, бояд беҳ шавад. Охир донишмандон панҷоҳ сол зиёд шуд, ки дар бораи тараққӣ, пешравӣ ва инқилоб мегӯянд-у менависанд, умеди беҳбудӣ доранд. Худаш ҳам се сол пеш ба кунгураи Тошканд ба намояндаи нек рафта буд. Мансур чунин орзу мекард. Аммо як гӯшаи дилаш хавфу ғашнок буду сабабашро сарфаҳм намерафт.

Пагоҳи чоршанбеи муродбахш Мансур Ҷовидро ҳамроҳ гирифта, ба хонаи шайх Аҳмад баромаданд. Онҳо ба бозор даромада, асалу қаймоқ дастаҷамъ гирифта, сари роҳи калон хеле дар интизори ароба истоданд. Ба хотири мо сур омад, ки рӯзҳои охир сарбозҳо аробаҳоро кор фармудаю музд налоиданд. Яқин, ба ин иллат онҳо ба кор набаромадаанд. Баъдтар фойтуне гузашт, ки дарунаш пури сарбозони лунҷҳояшон пурбод кардаю папироскаш буданд, каме истоданд, ду ароба одам гузашт ва дар болои яке Низом-махдумро ки зери чашмаш кабуд, бо дастони баста зору низор болои ароба нишастаасту охири ароба ду аскари сурхи туфангдор. Ҳаво гарм бошад ҳам, Низом чакмони салла мондаю ҷома пӯшидааст. Аз паси ароба писараш Шарифҷон равон. Мансур бешуурона давида ба ароба расид ва садо кард: “Низом-махдум, чӣ шуд? Шуморо куҷо мебаранд?!”

  • Ба зиндон мебаранд, Низом-махдум, - базӯр табассум кард.
    Сарбозе ҷониби Мансур ба забони туркӣ пӯписа кард:
  • Ҳой мардак, канӣ, рав! Мумкин нест гап задан!
  • Ин кас одами шумо... Дар кӯшуни шумо буд! - саросема гуфт Мансур.
  • Мансурбой, фоида надорад. Ҳамроҳ нашавед, - нидо кард Низом-махдум.
  • Ҳамроҳ мешавам! Ин чӣ гап?! Дар олам одамеро намондаанд? Бачаҳои Файзуллоҳ Хоҷа равам? - Мансур ором намегирифт.
    Низом-махдум ба ишораи лозим нест, даст ҷунбонд ва бо як навъ бетоқатӣ ҷониби писараш гуфт: - Шарифҷон, ба амакат фаҳмон, ки ҳеҷ гап не, мебаранд.
    Шарифҷон баробари Мансур қадам зада гуфт:
  • Дар хонаи ҳамсоя чӣ ҷанҷоле мешаваду падарам ҳамроҳ мешаванд. Ба падарам Файзуллоҳ Хоҷа амакам рафтанд. Аз паси ароба наоед. Ба инҳо намемонанд.
пешина
аз 613
навбатӣ