мисле ки дар бадани навзод сурхакон медамад, аз Фарғона шурӯъ карда, то ин тараф, то соҳили Ҷайхун, паси ҳам шӯришҳо сар заданд. Сармураббиҳо Куйбишеву Файзуллоҳ Хоҷа дору фармуданд: “Авфи умумӣ эълон кунед! Зудтар заминро ба мардум тақсим кунед! Таъқиби муллоҳоро қатъ кунед!” Вале дер шуда буд, ин тадбирҳо натиҷа намедоданд. Хавфи бемории давомдор, хатту фавти кӯдак пеш омад. Сармураббиҳо аз ҷавобгарӣ тарсида, аҳволро ба Маскав маълум карданд. Дар ҳамон рӯзе, ки аз Маскав комиссия омад, рораи 3-юм бригадаи 11-ум иди ғалаба дошт. Онҳо дар ин рӯз дар Бошкирдистон ба ҳуҷуми бобарор деҳаи “Белое Озеро”-ро, ки дар баландии муҳимме ҷойгир буд, аз дасти дивизияи 7-уми Колчак зада гирифтанд.

Чернов саргарми омӯхтани харитаи Бухорои шарқӣ буд, ки Пётр Загорски хабар расонд: “Александр Николаевич, пагоҳ 7-уми декабр”.

Чернов фармон дод, ки ҳамаи ҳайати бригадаро даъват кунанд. Чернов дирӯз аз рухсатӣ баргашта буд. Ба Иваново рафта, зану бачаашро дид, сари роҳ ба Пишпек даромада, падару модарашро ҳам хабар гирифта, пас ба Бухоро омад.
Сардори стансияи Когон Степанов Александр Василевич ӯро пешвоз гирифт.
Раҳораҳ баъзе хабарҳоро расонд:

– Амир Олимхон дар Ҳисор қувваи бисёр ҷамъ кардаасту нияти ба Бухоро ҳуҷум кардан доштааст. Бо ташвиқи бою муллоҳо дар аксари шаҳру ноҳия халқ бар зидди Шӯроҳо шӯриш бардоштааст. Беки Шаҳрисабз, ки гурехта буд, бо каллабурҳояш баргаштаю дар он тарафҳо кормандони кумитаи инқилобӣ, ҳаводорони моро сар буридааст.

Чернов дар оҳанги сухани Степанов як навъ тарсу таҳлуқаро ҳис кард.
Ҳамчунин мушоҳида кард, ки бинои вокзалро таъмиру сафед кардаанд. Дар сӯи перрон якчанд коргар, бештар занону мардони рус, бо лойу гил машғул доранд. Ба фикраш омад, ки аллакай аз Русия ба ин ҷо коргарон меоянд.
Хуб аст. Дар кори пардозу оро додан онҳо устотаранд.

– Фрунзе гуфта буд, ки агар бекҳоро раҳо кардед, ороматон намегузоранд. – Чернов ба чашмони мусоҳибаш нигарист.

– Худаш, ки осиёӣ аст, кинагир будани ин мардумро медонад, – гуфт Степа ва пурсид: – Баъде, ки рафт, фаҳмидед, ки дар роҳ бо ӯ чӣ карданд?

– Шунидам, ки ба фронти ғарбӣ роҳӣ кардаанд.

– Пеш аз он ки ба фронт фиристанд, қариб ба зиндон меандохтаанд.

– Оҳ-о, ба чӣ сабаб?

– Ҳангоме ки аз ин ҷо меравад, дар даромади Маскав одамони НКВД даромада, вагонашро тагу рӯ карда, ҳама асбобу анҷоми бурдаашро рӯкӯб мекунанд. Овоза рафта будааст, ки гӯё аз хазинаи амир хеле чизҳои тило аз худ кардааст.

– Аҷиб! Чизи бисёр меёбанд?

– Нафси одамӣ... Хеле чиз гирифта будааст. Хабарро Рубенов расонд. Вай ду рӯзи охири ҷанг, ҳангоми хазинаро гирифтан омада буд.

– Як хазинаи номиро гирифта дод. Ду-се чиз гирифта бошад, ҳеҷ гап набудагист.