мегӯянд. «Ана ҳамин хел...» гӯён ҳарифи хушфеъл мӯҳраро баргашта ба ҷояш мегузорад. «Ҳаа... Ин хел! О ман ҳамун филҷона дониста ба шумо тӯҳфа кардам. Бинед, аспи шумо аз сари роҳ бардошта шуд ва вазири доно Балъамӣ рост рафта бо ҳимояйи аспи Сомонӣ дар буни шоҳи шумо нишаст ва... Ин ҷо айб дар вазири шумо, ки шоҳ мешавам гуфта, назди кадом ҳамфикри хеш рафта буд; шоҳро танҳо гузошта.
Ана ҳамин хел бо андешаҳойи хом ё бозӣ ба бозӣ давлатро аз даст медиҳанд шоҳони ғофилу танҳо монда. Намунайи олийи чунин ғафлат дар хонадони Ҳахоманишиён рух дода буд, ки бо хиёнати вазири маккор Боҳуйи сулола барҳам хӯрд...
Чунин шоҳмоти таърихиро бояд дуздид аз Осорхона. Вале чунин дуздӣ саҳл нест; баробари он аст, ки Бонки Миллиро бизанӣ. Бонк чунон қалъабандист, ки пул надошта бошад ҳам (Зеро чанде пеш дар ҷанги шаҳрвандӣ ғорат гашта буд ва пештар аз он вақти шикасти пул бо самолёти АН пули то даҳсумаро бор карда ба Оренбург бурда ба пули калон иваз карданд, самолёт баргашту пул наомад) дарбон, посбон, мудир, хидматгузорони зиёд ва сармуҳосибу раис дорад. Номи раис Эшқувватов, чун баъзе бонкирҳойи нав ба сари кор омада нимҷон ё нодида нест. Чунон бо дарзайи пул мезанад, ки каллайи дузд ба шикамаш фурӯ меравад... Лекин бояд дуздид чунин шоҳмотро. Ин азми ҷазби муаллимони мактаб, ки бо чунин шоҳмоти беназир осорхонайи мактабро оро додан мехоҳанд. Оҳиста як паллайи тахтаро бардошта менигаранд, ки мӯҳра надорад. Ду дузди майдони набард ба якдигар нигоҳ карда чашмонашон аз косахонааш мебарояд. «Ба шумо кӣ иҷозат дод, ки...» садойи мудири осорхона боло шуд. «Не, мо ҳамту!» «Шумо ҳамту! Ҳамту-ҳамту як дона намонда дуздиданд!» «Лаънат ба душманони миллат! Наход шоҳмоти Устодро дузданд!» «Лаънат! Раҳмат! Ман намедонам. Лекин дуздиданд!» «О душманони халқи лаънатие, омада-омада, А? Мо ба умед, ки... мо ба умед, ки...» «Чӣ шумо ҳам...» «Не, мо умед доштем, ки бо шартнома, миллион сомонӣ бошад ҳам, шоҳмоти Устодро харида, ба осорхонайи мактабе барем, ки як бор вохӯрӣ барпо гашта буд...»