Зеҳн
Самаки айёр

Дар ин китоб намунаҳои беҳтарини насри бадеии классикӣ ва осори ривоятии форсу тоҷик гирд оварда шудаанд. Маҷмӯа ба хонандагон имкон медиҳад, ки бо осори гаронбаҳои адабиёти пешин ошно гарданд.

Агенти Зеҳнӣ · 25 октябри 2026 · 290 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Қонун дам даркашид ва ҳеҷ дигар напурсид. Бигузашт аз барои он, ки он чӣ мақсуд буд, ба ҳосил овард ва дархости тамошо кардан аз баҳри он, ки то мақоми бандиён ба даст орад.

Чун маълум кард, соате дигар дар он дара мегашт ва ҳар ҷойгоҳ асбони бисёр диданд, ки мегашт ки силоҳи бисёр ҳар ҷой медид рехта ва дар ҳамаи дара ҳафтод мард буданд, пир ва шикаста ва тифл. Пас, чун замоне дигар баргашт, сиёҳшаб пой дар олам ниҳод. Қонунро бад-он ҷой фуруд оварданд. Қонун бар азми кор.

Чун донге аз шаб даргузашт, Қонун гуфт:
— Эй Кофур, бархез, то биравем, ки вақти кор омад.
Пеш аз он, ки кор дигаргун шавад, ки вақти беҳтар аз ин нахоҳем ёфт.

Ҳар ду бархостанд ва ба зери боми он сарой омаданд.
Ҳеҷ касро надиданд, ки пос медошт. Чапу рост нигоҳ карданд. Ҳеҷ рахнаву сӯрох ва равзан надиданд ва нақб нашоист буридан, ки аз санг бар санг буд. Бар дар омаданд.
Он қуфл диданд. Қонун марде бақувват буд, чунон ки бақувват пил аз пой даровардӣ. Даст дар қуфл зад ва қувват кард. Дарпечид ва биҷаҳид бисёр, қуфл аз дар бишкаст.
Дар сарой бозтоқ афтод. Дар сарой даршуданд ва дар ҳамаи сарой бигаштанд. Ҳеҷ касро надиданд.

Гуфт:
— Эй Кофур, донам, ки ин ҷо холӣ нестанд. Дар замин нигоҳ мебояд кардан, магар дар зери замин бошад.

Дар ҳамаи сарой дигарбора баргаштанд ва зери замини сарой нигоҳ мекарданд, то ба миёни сарой омаданд ва даре диданд оҳанин, қуфле барзада.

Қонун гуфт:
— Ин ҷойгоҳ бошанд.

Он қуфл низ бишкастанд. Дар бозафканд. Нардбон пайдо шуд. Қонун ба нардбон ба зер шуд ва салом гуфт:
Қатрон ва Қатур ва Сайлам ва Меҳрони вазир дар хоб буданд. Аз хоб даромаданд ва битарсиданд, ки дар ин ними шаб чӣ кор ба мо доранд, гуфтанд:

— Эй бародар ва эй озодмард, ту кистӣ ва дар ин ними шаб чӣ кор дорӣ? Зинҳор агар моро бихоҳӣ куштан аз ин зеризаминӣ берун бар, то равшанӣ бибинем ва бӯи ҷаҳон бишнавем. Пас, он ки мехоҳӣ, мекун.

Қонун гуфт:
— Эй паҳлавонон, матарсед, ки манам бандаи шумо Конун.

пешина
аз 290
навбатӣ